[Broadly Specific] Trùng Khánh Sâm Lâm: Nỗi U Sầu Lúc Nửa Đêm và Sự Tồn Tại Bất Khả Tiên Liệu

Bài viết gốc mang tên Chungking Express: The Midnight Gloom and the Unpredictability of Existence của tác giả Bondan Syamsu đăng ngày 3 tháng Một, 2020 trên trang Broadly Specific.

 

Trùng Khánh Sâm Lâm: Nỗi U Sầu Lúc Nửa Đêm và Sự Tồn Tại Bất Khả Tiên Liệu

 

Bộ phim Trùng Khánh Sâm Lâm (1994) của đạo diễn Vương Gia Vệ

Có rất nhiều điểm chung giữa Hà Chí Vũ (Takeshi Kaneshiro) và viên Cảnh sát số 663 (Tony Lương Triều Vỹ), hai nhân vật chính trong hai nửa bộ phim độc nhất vô nhị Trùng Khánh Sâm Lâm của đạo diễn Vương Gia Vệ. Điểm giống nhau hiển nhiên nhất chính là cả hai đều là cảnh sát sống trong thế giới Hong Kong về đêm, nhưng điểm tương đồng nhất giữa hai người lại chính là cách họ đương đầu với những mối tình tan vỡ được miêu tả như hai phần đối lập trong cùng một ngày: ban ngày và đêm tối. Mặc dù đã có nhiều phân tích ngoài kia, và kể cả trong bài này, về điều kiện con người cũng như các mối quan hệ trong phim, tôi tin rằng cũng còn nhiều điều cần bàn luận thêm về quyết định của Vương đạo diễn khi chọn thời khắc lúc nửa đêm để quay nhiều cảnh quan trọng trong bộ phim này – chủ thể nửa đêm được miêu tả theo đúng nghĩa đen về mặt thời gian và dưới dạng không gian vật lý tại quán Midnight Express, nơi mà cuộc đời các nhân vật đan chéo và tiếp tục đóng vai trò quan trọng khi bộ phim chuyển tiếp sang nửa sau. Continue reading “[Broadly Specific] Trùng Khánh Sâm Lâm: Nỗi U Sầu Lúc Nửa Đêm và Sự Tồn Tại Bất Khả Tiên Liệu”

[M+ Stories] Lặn ngụp Trong những Mảnh ghép Cá nhân: Khám phá Bộ lưu trữ của Kiến trúc sư Vương Đại Hoành

Bài viết gốc mang tên An Archive of Personal Fragments: Investigating Wang Dahong đăng ngày 28 tháng 6, 2019 trong mục Archives trên trang M+ Stories

 

Ảnh: Vương Đại Hoành, ảnh chụp, mô hình kiến trúc sơ bộ, Nhà tưởng niệm Quốc lập Tôn Trung Sơn (1965-1972), Đài Bắc, Đài Loan, [khoảng năm 1965], bản in bạc, M+, Hong Kong. Quà tặng của gia đình Vương Đại Hoành, 2016. © Gia Đình Vương Đại Hoành.

 

Wang Dahong (Vương Đại Hoành, 1917-2018) được mệnh danh là cha đẻ của kiến trúc hiện đại tại Đài Loan. Bảo tàng M+ hiện đang sở hữu bộ lưu trữ cá nhân của ông do gia đình quyên tặng, bao gồm không chỉ các bản vẽ kiến trúc mà còn có tiểu luận cá nhân, ghi chú, thư từ, ảnh chụp, và sổ ký hoạ. 

Hầu hết các bản vẽ kiến trúc của Vương Đại Hoành đã được quyên tặng cho Bảo tàng Quốc lập Đài Loan vào những năm đầu 2000. Trước sự nghiệp tầm cỡ của ông, đội ngũ giám tuyển của M+ đã trình bày nguyện vọng sưu tầm bất kì những vật phẩm nào ông và gia đình còn lưu giữ. Kết quả là một nhóm tư liệu được gia đình hết sức rộng rãi quyên tặng – là một trong những bộ lưu trữ rời rạc nhất trong Bộ sưu tập M+, lại mang đậm dấu ấn cá nhân, cho thấy thực hành đa diện của cụ Vương trong và vượt ra ngoài biên giới lĩnh vực kiến trúc: với vai trò một kiến trúc sư, một nhà văn, dịch giả, và nhà thơ. 

Dưới đây, các nhân viên của M+ cùng nhau bàn luận về những thách thức cũng như niềm vui trong việc sắp xếp và tìm hiểu về bộ lưu trữ Vương Đại Hoành.

Những người tham gia phỏng vấn:

  • Shirley Surya, Giám tuyển, Thiết kế và Kiến trúc
  • Rebecca Yiu, Trợ lý Lưu trữ

 

Vương Đại Hoành là ai?

Vương Đại Hoành, Mô hình, Tư gia nhà họ La trên đường Tùng Giang (1955), Đài Bắc, Đài Loan, 2016, acrylic và sợi gia cố nhựa FRP, M+, Hong Kong. © Gia đình Vương Đại Hoành, Hiệp hội Nghiên cứu và Bảo tồn Kiến trúc của Vương Đại Hoành.

 

Shirley: Vương Đại Hoành sinh ra tại Bắc Kinh và là con của Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên thời Trung Hoa Dân Quốc. Ông theo học kiến trúc tại Đại học Cambridge và Trường Harvard Graduate School of Design dưới sự hướng dẫn của thầy Walter Gropius, nhà sáng lập trường Bauhaus. Các bạn học cùng lớp với ông sau này cũng trở thành các kiến trúc sư quan trọng như I. M. Pei và Philip Johnson.

Vương trở về Trung Quốc lần đầu tiên năm 1947 và đến Đài Loan định cư hẳn từ năm 1952. Tại đây, ông bắt đầu công cuộc tìm kiếm “kiến trúc của Trung Hoa mới”. 

Các công trình của ông – bao gồm hơn 100 toà nhà tại Đài Loan – nổi tiếng với bố cục chặt chẽ, sự sáng rõ, và độ tối giản trong thiết kế. Các tác phẩm chủ đạo cho thấy sự am tường và khả năng của ông trong việc tái-diễn giải và tích hợp chủ nghĩa hiện đại Âu-Mỹ với kiến trúc truyền thống Trung Hoa.  

 

Bộ lưu trữ được sắp xếp và trình bày như thế nào? 

Vương Đại Hoành, Ảnh chụp, ngoại diện, Câu lạc bộ Điền dã và Đánh Golf (khoảng năm 1963), Đạm Thuỷ, Đài Loan, [khoảng năm 1963], bản in bạc gelatin; Trang chiếu, ngoại diện, Cao ốc Xi măng Á Châu (khoảng năm 1966), Đài Bắc, Đài Loan, [khoảng năm 1966] ảnh màu, M+, Hong Kong. Quà tặng của gia đình Vương Đại Hoành, 2016. © Gia đình Vương Đại Hoành

Continue reading “[M+ Stories] Lặn ngụp Trong những Mảnh ghép Cá nhân: Khám phá Bộ lưu trữ của Kiến trúc sư Vương Đại Hoành”

[M+ Stories] Khám phá Kho Lưu trữ Kiến trúc Hong Kong: Wong & Ouyang (Vương Âu Dương)

Ảnh: Wong & Ouyang (HK) Ltd., Ảnh chụp, kiết xuất tầm nhìn từ trên không trung, Bệnh viện Adventist Hong Kong (1971), Đường Stubbs, Hong Kong, 1966–1967, bản in gelatin bạc, M+, Hong Kong. Quà tặng của Wong & Ouyang (HK) Ltd., 2017. © Wong & Ouyang (HK) Ltd.

 

Bài viết gốc mang tên Exploring the Hong Kong Architecture Archives of Wong & Ouyang đăng ngày 31 tháng Năm, 2019 trong mục Archives trên trang M+.

From the Archives (tạm dịch: Từ Kho Lưu Trữ) là chuỗi bài viết khám phá Kho Lưu trữ thuộc khuôn khổ Bộ Sưu Tập M+. Dưới đây, với sự giúp đỡ đến từ các nhân viên M+, bạn có thể khám phá 04 dự án của hãng kiến trúc Wong & Ouyang (HK) Ltd đến từ kho lưu trữ của bảo tàng. Các dự án này đại diện cho từng giai đoạn khác nhau trong suốt quá trình phát triển của hãng: Tư gia Jackson Wong, Bệnh viện Adventist Hong Kong, Toà nhà Hutchison, và Bond Centre, sau này đổi tên thành Lippo Centre.

Những người tham gia phỏng vấn: 

  • Shirley Surya, Giám Tuyển, Thiết kế và Kiến trúc
  • Kevin Forkan, Trưởng Bộ phận Lưu trữ và Thư viện

Bộ lưu trữ này đến từ đâu?

Shirley: tương tự như trường hợp Wong Tung & Partners, bộ lưu trữ này đến từ Wong & Ouyang, một trong những hãng kiến trúc “của nhà trồng được” sớm nhất tại Hong Kong trong giai đoạn hậu Chiến tranh Thế giới thứ Hai. Hãng được thành lập năm 1958 với tên gọi Wong & Ng Associates bởi hai người sáng lập Jackson Wong (Vương Trạch Sinh) và Ng Chung Man (Ngũ Chấn Dân). 

Nhưng không như Wong Tung & Partners, các nhà sáng lập Wong & Ouyang được đào tạo hoàn toàn tại Hong Kong. Cả Wong và Ng đều là lứa sinh viên tốt nghiệp khoá đầu tiên năm 1955 từ Phân khoa Kiến trúc, Trường Đại học Hong Kong, dưới sự dẫn dắt của Gordon Brown, nguyên chủ tịch Học viện Liên Minh Kiến trúc Luân Đôn (Architectural Association School of Architecture, London). Wong Ouyang là một trong những hãng đầu tiên được thành lập bởi các kiến trúc sư được đào tạo ngay tại chính Hong Kong, và những công trình dồi dào của hãng đã cống hiến rất nhiều cho sự phát triển đô thị và kiến trúc Hong Kong.

 

Có những gì trong bộ lưu trữ này?

Hiện vật ra đời sớm nhất trong bộ lưu trữ: một bản vẽ của Jackson Wong khi còn là sinh viên kiến trúc tại Đại học Hong Kong. Jackson Wong Chack Sang, Bản vẽ, Nhà tứ hợp viện của giáo sư người Trung Quốc, khoảng năm 1954, graphite, mực, và màu vẽ trên giấy, M+, Hong Kong. © Tài sản Jackson Wong

Continue reading “[M+ Stories] Khám phá Kho Lưu trữ Kiến trúc Hong Kong: Wong & Ouyang (Vương Âu Dương)”

MÌNH ĐÃ ĐẾN HONG KONG ĐỂ HỌC VỀ HONG KONG NHƯ THẾ NÀO

MÌNH ĐÃ ĐẾN HONG KONG ĐỂ HỌC VỀ HONG KONG NHƯ THẾ NÀO

Ảnh do bé Tammy chụp ❤

Từ khi đi du học ở Hong Kong đến nay, mỗi khi có ai hỏi về ngành học, mình đều hết sức lúng túng vì không biết nói ra tên ngành mọi người có hiểu không và cũng chẳng rõ phải giải thích như thế nào cho đúng nhất và chuyên ngành mình học, nên phần lớn thời gian mình chỉ nói chung chung là mình học Arts tại Hong Kong, thỉnh thoảng vui vui đổi gió thì bị nhầm là học Báo chí, hay Tổ chức sự kiện vì mình từng tham gia làm nhiều hoạt động học sinh – sinh viên tại Thành phố Hồ Chí Minh. Nhưng rồi mình nghĩ, làm thế cũng không được, bởi vì mình vô cùng đam mê và có được cơ hội ngàn năm có một để theo đuổi chuyên ngành này, vậy thì yêu sao phải giấu diếm? 

Thế hỏi Alicia học gì ở Hong Kong? Mình xin mạnh dạn trả lời từ vị trí bàn đầu lớp học quen thuộc rằng mình học chương trình Bachelor of Arts tại Đại học Hong Kong (The University of Hong Kong – HKU) chuyên ngành kép Hong Kong Studies (Nghiên cứu Hong Kong) và Comparative Literature (Văn học So sánh). Không những thế, mình còn là một (trong những) sinh viên quốc tế hiếm hoi luôn nằm trong nhóm đạt điểm cao nhất các lớp chuyên ngành Hong Kong Studies. Vì sao mình chọn học Hong Kong Studies ư? Tất nhiên là vì điểm cao mình yêu Hong Kong từ cái nhìn đầu tiên qua những thước phim Vương Gia Vệ mơ ảo và những câu chuyện Trương Ái Linh, hâm mộ thành phố cảng nhỏ bé vươn tầm Asia’s World City, khâm phục tinh thần người Hong Kong, và từ đó mong muốn học hỏi, tìm tòi và nghiên cứu sâu hơn về bản chất văn hoá đặc biệt của thành phố này. 

Nghe thì quả là như phim TVB, nhưng từ ngày đầu tiên bước vào lớp đến nay, con đường đèn sách Hong Kong của mình chẳng khác gì một ly trà sữa chính hiệu Hong Kong: có vị đậm đắng của những khó khăn bước đầu khi hoà mình vào một nền văn hoá mới, những rào cản ngôn ngữ và bất đồng văn hoá khiến mình muốn bỏ cuộc; có vị ngọt ngào của những trải nghiệm thú vị, những kỉ niệm khó quên, những người bạn đồng hành quý giá; có chút beo béo ngậy ngậy dịu dàng, tất cả hoà cùng nhau trong một hương thơm đặc trưng ngửi một lần sẽ lưu luyến, hệt như niềm đam mê của mình với Hong Kong Studies. 

Là sinh viên duy nhất tại Đại học Hong Kong theo học Arts và nhất là một chuyên ngành có tính đặc thù địa phương cao như vậy, mình đã phải tự cố gắng tìm hiểu, mày mò, thử – sai – thử lại để đúc kết ra những bài học cho bản thân và hy vọng những kinh nghiệm của mình sẽ truyền cảm hứng và giúp ích cho các bạn yêu mến Hong Kong và ước mơ đến xứ Cảng Thơm du học Văn học – Nghệ thuật và các ngành Khoa học Xã hội! 

  1. Không phải người Hong Kong có học Hong Kong Studies được không? 

Đây chính là câu hỏi mình đắn đo suy nghĩ mãi khi chọn môn học cho học kỳ 2 năm nhất. Trong khi lướt qua list các môn học cho năm Nhất của Faculty of Arts, mình nhìn thấy một course mang tên HKGS1001: Hong Kong’s Long Twentieth Century (Lịch sử Thế kỷ 20 của Hong Kong), môn nhập môn Hong Kong Học. Lúc đấy mình siêu siêu siêu tò mò và thầm thích học vì mình vốn mê lịch sử và nghĩ sang Hong Kong thì phải học lịch sử Hong Kong cho biết, nhưng lại rón rén vô cùng. Mình nghĩ, mình có phải người Hong Kong đâu sao mà học được. Vào lớp chắc toàn các bạn local đã biết hết rồi còn mình đuối mất. Mình sợ Hong Kong Studies không dành cho mình, một người lạ đến với thành phố này, nhưng mình đã đánh liều đăng ký lớp. Ngày đầu đi học, mình vô cùng ngạc nhiên khi thấy trong giảng đường lớn phải đến hơn 100 bạn thì phải đến gần nửa lớp là các bạn sinh viên trao đổi đến từ các nước phương Tây và các bạn sinh viên quốc tế. Hoá ra các lớp Hong Kong Studies đều rất rộng cửa rộng lòng chào đón mọi người, bất kể quốc tịch, danh tính. Vì thầy dạy lớp đó rất hay và truyền cho mình niềm yêu thích môn học nên mình học hành rất tấn tới, không hề “cúp học” buổi nào, và khi trả bài luận viết trong lớp (in-class essay) trong kỳ thi giữa kỳ, mình là sinh viên quốc tế duy nhất thuộc nhóm điểm cao nhất lớp! Từ đấy, mình không còn rón rén, không còn dè dặt, không còn hoài nghi mình không thuộc về nơi này nữa. Mình trở nên tự tin hơn, học tập cũng tấn tới hơn, và luôn là một trong những bạn điểm cao nhất lớp. 

Vậy không phải người Hong Kong có học Hong Kong Studies được không? Tất nhiên là quá được và quá nên rồi! Đại học Hong Kong hiện nay là nơi duy nhất tại Hong Kong có một chương trình học riêng về Hong Kong với những giáo sư hàng đầu về nghiên cứu văn hoá và điện ảnh Hong Kong hiện nay. Dù bạn chỉ là đi exchange một kỳ ở HKU hay học hẳn chương trình full time 4 năm tại đây, mình rất khuyến khích bạn học lớp HKGS1001! Đây là một lớp phổ quát học mỗi thứ một tí, từ lịch sử, hệ thống hành chính, sự phát triển kinh tế thần kì của Hong Kong, ẩm thực bánh trứng trà sữa, phim TVB, điện ảnh Làn sóng mới, âm nhạc Cantopop, v.v. Học xong lớp này vốn hiểu biết về Hong Kong của bạn chắc chắn sẽ tăng lên đáng kể! 

Mình biết có nhiều bạn yêu thích manga, anime và văn hoá Nhật Bản nên học Japanese Studies; hâm mộ oppa Hàn Quốc nên học Korean Studies, hay đam mê văn học Trung Quốc nên học Chinese Studies, vậy mình cũng vậy: yêu Hong Kong thì học Hong Kong Studies! 

24955814_334968556981012_3256554636584400432_o

Ảnh: Không chỉ là nơi Đông-Tây hội ngộ, Hong Kong còn là điểm đến lí tưởng với những ai yêu mến nghệ thuật Đông Á. Tháng 9 vừa qua mình có cơ hội tham quan triển lãm Graphic Design in Japan 2019 (Hong Kong Edition), một sự kiện nghệ thuật “như bước ra từ anime”.  Continue reading “MÌNH ĐÃ ĐẾN HONG KONG ĐỂ HỌC VỀ HONG KONG NHƯ THẾ NÀO”

[Zolima Citymag] Sinh ra, Lớn lên và Suy đồi ở Hong Kong: Một cuộc Trò chuyện với Ackbar Abbas

Bài viết gốc mang tên “Born, Raised and Corrupted in Hong Kong: A Chat with Ackbar Abbas” của tác giả Sarah Karacs đăng trên tạp chí Zolima Citymag ngày 20/09/2018.

Bản dịch tiếng Việt do Alicia Oanh Le dịch, đặt tựa đề, chú giải và minh hoạ. Quyển sách được nhắc trong bài mình có một bản vì là sách học chuyên ngành cả Hong Kong Studies và Comparative Literature, nên nếu bạn muốn đọc thử hãy để lại lời nhắn cho Alicia tại ĐÂY

 

SINH RA, LỚN LÊN VÀ SUY ĐỒI Ở HONG KONG: MỘT CUỘC TRÒ CHUYỆN VỚI ACKBAR ABBAS

Bìa quyển sách Hong Kong: Culture and Politics of Disappearance (1997) của Ackbar Abbas. Ảnh của Zolimag.

Ackbar Abbas là tác giả của những tác phẩm có tầm ảnh hưởng bậc nhất về văn hoá và văn học Hong Kong, nhưng trái với những gì mọi người thường nghĩ, bản thân ông lại không thích công việc viết lách. Mặt dù ông phủ nhận điều này nhưng có thể việc không ưa thích gì viết lách ấy chính là do ông không biết đánh máy và phải mất công viết văn bằng giấy bút thủ công.

Là một học giả hiện sinh sống và làm việc ở California, ông vẫn thường quay lại Hong Kong, nơi mà ông đã “sinh ra, lớn lên và suy đồi.” Ông thường được mời phát biểu về công trình nghiên cứu tiên phong của mình về danh tính văn hoá mong manh của thành phố này. Hiền hậu và hay chuyện, Abbas thích giảng dạy hơn công cuộc viết lách “đau khổ” thường đi liền với việc đối mặt những điều chưa được khai phá. “Tôi đánh vật với nó, tôi viết, tôi chỉ viết khi bắt buộc phải viết, và luôn luôn vào phút chót, nhưng đó là cách bài viết thành hình,” ông nói. “Tôi không thể lấy làm thích được.”

Ngược lại, dạy học đem lại niềm vui cho ông. Trong lớp, ông thường lật giữa những tờ giấy viết tay lộn xộn xếp thành đống. Ông đọc với sự rõ ràng minh mẫn, nhưng thỉnh thoảng bị vấp bởi chính chữ viết tay của mình. Các tín đồ công nghệ có thể bất đồng ý kiến, nhưng đối với Abbas, viết tay bằng giấy bút tốt hơn gõ máy tính rất nhiều. “Khi tôi đọc lại những gì mình viết ra bằng tay, tôi nhìn thấy trong đó những khúc ngoặt và bước rẽ,” ông nói bên bàn ăn sáng lúc 7 giờ gần khách sạn ở khu Sheung Wan, gần khu vực ông từng lớn lên. “Điều ấy cho phép bạn lần lại dấu vết toàn bộ lịch sử cuộc đấu tranh của mình.”

Abbas hiện đang nghỉ phép* từ vị trí Giáo sư chuyên ngành Văn học So sánh tại Đại học California, Irvine, một thành phố rộng lớn không hề thân thiện với người đi bộ và rất khó tìm được một người phụ đánh máy. Hơn 30 bài luận viết tay hãy còn đang đợi chờ mỏi mòn ở nhà, những đứa con tinh thần khó khăn lắm mới thành hình và chưa được ra mắt. Rất nhiều người biết đến ông với tư cách tác giả quyển sách nổi tiếng xuất bản năm 1997 mang tên Hong Kong: Văn hoá và Chính trị của Sự Biến mất (Hong Kong: Culture and Politics and Disappearance), một tác phẩm sinh ra từ những tập giấy và bút mực mà Abbas thích sưu tập, bên cạnh đồng hồ giả và vintage.

Mục lục quyển Hong Kong: Culture and Politics of Disappearance. Ảnh: Alicia Oanh Le.

Trong tác phẩm nền tảng này, Abbas dùng những khái niệm về sự hoài cổ, quên lãng và ký ức tập thể để nghiên cứu con quái vật liên tục thay đổi ấy là danh tính Hong Kong. Quyển sách đặt ra khái niệm déjà disparu để miêu tả chủ thể danh tính thành phố này sau Tuyên bố Chung Anh-Trung năm 1984 dọn đường cho việc Trao trả Hong Kong lại cho Trung Quốc năm 1997.

Abbas định nghĩa déjà disparu là “cảm giác những gì mới lạ và độc đáo của một tình huống, trạng thái đã luôn biến mất, và chỉ còn lại chúng ta ở đây níu giữ những khuôn mẫu sáo rộng, hoặc một nhúm ký ức chưa bao giờ trở thành hiện thực.” Đó là một khái niệm vẫn còn vang dội đến ngày nay, ở cả Hong Kong và nước ngoài. Nghệ sĩ đa phương tiện Adrian Wong khám phá nó bằng cách chơi đùa với những “khuôn vàng thước ngọc” của điện ảnh và truyền hình Hong Kong, nhà làm phim Jenny Suen ca ngợi Abbas là nguồn ảnh hưởng đến bộ phim The White Girl của cô, còn những câu chuyện giả tưởng của Dung Kai-cheung cũng gợi nên những xúc cảm về một nỗ lực nắm bắt trong vô vọng những gì đã vượt quá tầm với.

“Bởi đủ loại lí do, những câu chuyện về Hong Kong luôn luôn chuyện về những nơi khác,” Abbas nói. “Bởi thế nên không có hẳn một khái niệm chính thức về khả năng tồn tại của một nền văn hoá bản địa (local), mà cách họ hiểu “bản địa” chính là “bản địa” là một hạn chế, nếu anh “bản địa” thì có nghĩa là anh bị hạn chế trong một khuôn khổ nào đó.”

Abbas cho rằng các tác phẩm của Vương Gia Vệ đã gây chấn động trên nhiều mặt bằng và cục diện. Sức hấp dẫn toàn cầu của các bộ phim của ông, và cách chúng gợi nên cảm giác biến vị (dislocation) trong nhiều thành phố lớn, được miêu tả ở Hong Kong mà có thể đọc mà không cần ngữ cảnh văn hoá và chính trị đặc trưng. “Trong Trùng Khánh Sâm Lâm (Chungking Express, 1994), bản địa mang nặng tính biến vị, và chính bởi vì thế mà tính “bản địa” này có sự hấp dẫn đối với những người ở những nơi khác trên thế giới, vì vậy khi người ta nhìn vào sự bản địa này, nó sẽ đồng vọng quan điểm của họ về tính bản địa trong các thành phố lớn khác,” ông nói.

Không gian bị biến vị thể hiện trong những bộ phim này đã ngày càng lan toả sâu rộng nhờ hiệu ứng toàn cầu hoá. Vì thế, viễn cảnh của Vương Gia Vệ về Hong Kong có thể được đọc như một văn bản kích thích sự tiên đoán về một thành phố tương lai vô cùng đồng nhất. Các bộ phim của Vương Gia Vệ làm Abbas mê mẩn trong cách sử dụng những hình ảnh biểu tượng cho sự thất vọng, những cuộc gặp gỡ hụt và những thay đổi chóng mặt những trải nghiệm này mang lại. Continue reading “[Zolima Citymag] Sinh ra, Lớn lên và Suy đồi ở Hong Kong: Một cuộc Trò chuyện với Ackbar Abbas”

[Photo] A Little Conversation at Quarry Bay Wet Market

wetmarket

Quarry Bay, May 20, 2019.

“Are you from Taiwan? This place not good to live.”

I was walking along King’s Road hoping to find the way to Taikoo Shing when I encountered the entrance to Quarry Bay Wet Market and out of curiosity I went inside the place. The market was surrounded by high-rising old buildings which cast shadows onto the stalls and shop fronts that were on display and in the gloomy weather after the rain, the place looks even shadier while the air smells of moldy grounds, old vegetables and fresh meat gone stale. I wanted to raise my camera, but decided against doing so for fear of an angry middle-aged housewife catching sight of me snapping shots of her and hurrying over to yell at me in very loud Cantonese, “Lei lah, what you take photos of? You photographers are so annoying, always pointing camera at this at that, shoot this shoot that.” I, of course, would not be delighted if someone – male or female, digital or film, Nikon or Leica – covertly snaps a photo of me in oily hair messy clothes a frown in my face while I mentally do the maths to figure out which vegetables and fruits I should buy to get the most quantity out of the least cost. Instead, I looked up and was immediately fiercely bewilderedly overwhelmingly unexpectedly drawn to the scenes above: facades of high-rising yet worn down buildings that have seen better days, browned with the blazing sun and greyish from the subtropical rainstorms. Small windows, laundry hanging out, the light cascading down from above like the open mouth of the well. Men sitting in front of the door at the end of the market area on red plastic high stools in their shots, eyeing me, judging me, not eyeing me, not judging me. I walked to the end of the area, looked up, and walked back. Standing in the middle of the busy market, I held my camera up and snapped this shot. These days I don’t look into the tiny viewfinder. These days I choose to straighten my composition through the big screen. A lady doing her market shopping near me moved closer, saw my photo and asked in Mandarin: 香港漂亮嗎?Is Hong Kong beautiful?

I was wearing my Starr Hall Aquatics tee shirt in blue navy, black shorts, sports shoes, my black HKU tote bag strung on my left shoulder and the camera in my hands. My anime bangs were in place in my hair glows brown my skin flawless under Muji concealer and my lips red. I thought I looked local. I thought I passed for your next door girl who you sell tomatoes and lettuce to in Cantonese. I know I sound vain when I describe myself because that exposes my vanity my self-awareness to the point of self-conscious but I choose to write this because I was unapologetically conscious of myself my appearance my action and my surroundings in that moment. I wanted to look good when I go out because I like to be so and I did not want to be mistaken. I wondered why she didn’t speak to me in Cantonese. Her Mandarin reminds me of those who left their great Motherland years ago in the wars. I tried to do the maths in my head and I guessed her arrival in Hong Kong would be after 1949 or even much later. Hong Kong is a place where people constantly arrive and leave, where you can choose to speak English or Mandarin or Cantonese or anything and master them in just a few months few years or none even if you lived there all your life. Did I look bewildered and curious like an annoying tourist? Did I look out of place? Did my facial features suggest Korean or Japanese nationality instead of your everyday pan-Chinese appearance? The fact that she was asking me if Hong Kong was beautiful confirmed that in her eyes I am not only a visitor here but always a visitor to this land but her asking me about “beauty” in this dingy wet market place proves an oxymoron. I nodded my head. Yes. This sight to me is beautiful, because it is the Hong Kong that I know and see. She then asked, 你是台灣來的嗎? Are you from Taiwan?

I looked at her, my bangs on my forehead, my hair glowing brown, pale skin red lips, university tee and camera, looking out of place in this market place this old run-down residential area the lights from above cascading onto me like the Enlightenment. I looked at her and smiled my sweetest: 不是,No, I am not from Taiwan.

/…/

I then looked up to the walls again and asked her in Cantonese. Do you know when these buildings were built? Without a beat, she replied, these buildings are very old now, they were built before the 50s. Not good to live. She shook her head. She said the word old 舊 as the Cantonese “gao” before reminding herself to switch to the Mandarin “jiu”. Not good to live. Then pointed to the newer much more modern housing estate looming in the horizon. That place good to live.

[Neocha] Hung Out To Dry: Khám phá Nghệ thuật Phơi quần áo của người Hong Kong qua ống kính Nhiếp ảnh gia Jimmi Ho

Bài viết gốc đăng tải trên trang Neocha Magazine ngày 13/05/2019 với tên gọi Hung Out To Dry do David Yen dịch từ bản tiếng Trung của Chen Yuan.

Bản dịch tiếng Việt do Alicia Oanh Le, sinh viên năm 2 chương trình Bachelor of Arts tại Đại học Hong Kong thực hiện, tựa đề do người dịch đặt. Xin đề tặng bản dịch cho bé Nhi Doãn @theurbantoast, Teapot Society & Zeally.

 

HUNG OUT TO DRY

 

HoWingKaJimmi-57

 

Bạn phơi quần áo bằng cách nào? Đem ra sân phơi dưới nắng? Phơi ngay trong nhà? Hay tống hết vào máy sấy?

Trong một thành phố chật hẹp đông đúc như Hong Kong, kể cả chỗ phơi quần áo cũng ngày càng trở nên khan hiếm. Qua bộ ảnh Laundry Art (tạm dịch: Nghệ thuật Phơi quần áo), nhiếp ảnh gia Jimmi Ho Wing-ka khám phá cách người Hong Kong sáng tạo ra những phương thức biến không gian công cộng thành nơi phục vụ nhu cầu cuộc sống tất yếu. “Tôi muốn đem đến một góc nhìn mới về việc phơi quần áo trong không gian công cộng ở thành phố đông dân này,” anh giải thích.

 

Continue reading “[Neocha] Hung Out To Dry: Khám phá Nghệ thuật Phơi quần áo của người Hong Kong qua ống kính Nhiếp ảnh gia Jimmi Ho”

[M+ Stories] Khám phá Kho Lưu trữ Kiến trúc Hong Kong: Hãng Kiến trúc Wong Tung & Partners

Digging into the Hong Kong Architecture Archives of Wong Tung & Partners
探索香港建築檔案:王董建築師事務所

Bài viết đăng trên trang M+ Stories ngày 20/12/2018 trong hạng mục Archives. Bạn đọc bài gốc tại đây: Wong Tung & Partners (Eng) | 王董建築師事務所 (Chinese)

Bài viết dịch bởi Alicia Oanh Le, sinh viên năm Hai chuyên ngành Hong Kong Studies tại Đại học Hong Kong, dịch bài vì luyện tập ngôn ngữ, ôn lại kiến thức đã học về các công trình của Wong Tung trong lớp HKGS2007, và vì thấy hay nên muốn chia sẻ với bạn đọc gần xa.

 

Thám Sách Hương Cảng Kiến Trúc Đương Án: Vương Đồng Kiến Trúc Sư Sự Vụ Sở
Khám phá Kho Lưu trữ Kiến trúc Hong Kong: Hãng Kiến trúc Wong Tung & Partners

Wong Tung & Partners Limited, Photograph, interior fountain, Mei Foo Sun Chuen (circa 1965–1978), Hong Kong, [2013], JPEG image file, M+, Hong Kong. Gift of Wong Tung & Partners Limited, 2013. © Wong Tung & Partners. Giữa hồ nước là bức tượng điêu khắc siêu thực trên chất liệu sắt thực hiện bởi nghệ sĩ người Ý Antonia Casadei
Từ năm 2013 đến nay, bảo tàng nghệ thuật thị giác đương đại M+ tại Quận Văn Hoá Tây Cửu Long, Hong Kong liên tục thu thập các tác phẩm, sáng tác nghệ thuật, văn kiện, v.v. tạo nên bộ sưu tập M+ Collection Archives. Các lưu trữ này được giới thiệu đến công chúng qua chuỗi bài viết “近觀檔案藏品 From the Archives”. Tìm hiểu thêm về M+ Collections Archives tại đây: An Introduction to the M+ Collection Archives.

Trong bài này, Kevin Forkan, chuyên viên lưu trữ tại M+, và Shirley Surya, Phó Giám tuyển mảng Thiết kế và Kiến trúc sẽ giới thiệu về bộ sưu tập lưu trữ của hãng kiến trúc Wong Tung & Partners, tên cũ là Wong & Threadgill Architects and Engineers. Đây là một hãng kiến trúc, quy hoạch và thiết kế quốc tế với hơn 400 nhân viên trên toàn thế giới, có văn phòng đặt ở Hong Kong, Bắc Kinh, Thượng Hải, Thâm Quyến, và Trùng Khánh. Năm 2013, Wong Tung & Partners xếp hạng 54/100 trong danh sách 100 hãng kiến trúc lớn nhất thế giới (World Architecture 100).

Tại Hong Kong, Wong Tung nổi tiếng với các công trình gắn liền với quá trình quy hoạch và phát triển đô thị Hong Kong, tiêu biểu là Mĩ Phu Tân Thôn (Mei Foo Sun Chuen), Khách sạn Sheraton ở East Tsim Sha Tsui, Thái Cổ Thành (Tai Koo Shing), và Công viên Hong Kong ở Central.

 

Bộ sưu tập này đến từ đâu và có những gì trong đó? 

Shirley: đây là bộ sưu tập các vật phẩm lưu trữ từ hãng kiến trúc Wong Tung, một trong những hãng kiến trúc lớn nhất Hong Kong, do hai người Mĩ gốc Thượng Hải Bill Wong và Albert Tung thành lập năm 1963. Tương tự các hãng kiến trúc chúng tôi đã giới thiệu trước đây trong bộ sưu tập M+ Collections, Wong Tung đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc định hình diện mạo đô thị và kiến trúc Hong Kong.  

Kevin: Lưu trữ Wong Tung & Partners gồm các dữ liệu ghi lại bốn công trình nổi bật: công trình nhà ở tư nhân Mei Foo Sun Chuen và Tai Koo Shing, khách sạn Sheraton ở Tsim Sha Tsui, và Công viên Hong Kong. Dù không phải là bộ sưu tập lớn nhất chúng tôi có, bộ này gồm nhiều loại hình vật phẩm khác nhau vô cùng thú vị, từ các bản sao kiến trúc khổ lớn, văn kiện, ấn phẩm, ảnh chụp định dạng số, và băng VHS.

 

美孚新邨 Mei Foo Sun Chuen (1965–1978)

Wong Tung & Partners Limited, Aerial photograph, Mei Foo Sun Chuen (circa 1965–1978), Hong Kong, [circa 1970], digital print, M+, Hong Kong. Gift of Wong Tung & Partners Limited, 2013. © Wong Tung & Partners

Khu vực trong hình trước năm 1960 không hề tồn tại và thực chất là biển. Chính phủ Hong Kong đã thực hiện lấp biển để có đất xây khu Mei Foo Sun Chuen. Khu vực sát biển hiện nay là công viên Lệ Chi Giác (Lai Chi Kok Park) và trạm MTR Mei Foo Station giao giữa tuyến Tsuen Wan Line và West Rail Line. (ND)  Continue reading “[M+ Stories] Khám phá Kho Lưu trữ Kiến trúc Hong Kong: Hãng Kiến trúc Wong Tung & Partners”

[M+ Stories] Tóm lược Lịch sử Phát triển Sân chơi đô thị Hong Kong

Shek Lei Playground, 1969. Photographer: Paul Selinger. Courtesy of Matthew Selinger

 

A Brief History of Playgrounds in Hong Kong
香港遊樂場簡史

 

Bài gốc được đăng trang M+ West Kowloon Cultural Center ngày 28 tháng Hai, 2019, dưới hạng mục Voices. Tác giả bài viết là Fan Lok Yi, nghệ sĩ và giám tuyển hoạt động tại Hong Kong. Đội của Fan Lok Yi và giám tuyển – học giả – nghệ sĩ Sampson Wong nhận được tài trợ của quỹ M+ / Design Trust Research Fellowship 2018 để nghiên cứu các yếu tố địa phương và xu hướng quốc tế tác động đến diện mạo sân chơi Hong Kong trong thế kỉ 20. Đội Fan Lok Yi – Sampson Wong, và Hugh Davies sẽ giới thiệu các kết quả nghiên cứu về sân chơi Hong Kong vào ngày thứ Bảy, 2/3/2019.

Bài dịch thực hiện bởi Alicia Oanh Le, sinh viên năm 2 chương trình Bachelor of Arts tại Đại học Hong Kong (HKU). Bài viết hoàn toàn thể hiện kiến thức và quan điểm của tác giả và người dịch chỉ thực hiện vì lí do luyện tập dịch thuật, củng cố kiến thức quy hoạch đô thị Hong Kong đang học tại đại học và cảm thấy bài này khá thú vị muốn chia sẻ với bạn đọc Việt Nam.

Bạn đọc bài gốc tại đây: tiếng Anh | tiếng Trung 

 

Hương Cảng Du Lạc Trường Giản Sử
Tóm lược Lịch sử Phát triển Sân chơi đô thị Hong Kong

Vào đầu thế kỉ 20, tình trạng đói nghèo lan rộng và thiếu phúc lợi xã hội ở Hong Kong tạo nên một vấn nạn đối với chính phủ thuộc địa, đó là vấn đề trẻ em đường phố. Để giải quyết vấn đề này, vào năm 1929, Chính phủ Hong Kong bắt tay vào xây dựng những sân chơi đầu tiên trong thành phố làm chỗ chơi và tụ họp của trẻ em.

Trong ảnh: một sân chơi ở Lai King có trò “Saddle Mates” sản xuất bởi công ty Game Time Inc. Thời điểm chụp vào khoảng thập niên 1970. Hình ảnh thuộc sở hữu của Chính phủ Đặc khu Hành chính Hong Kong.

Từ thập niên 1950 trở đi, Chính phủ Hong Kong cố gắng đáp ứng vấn đề bùng nổ dân số bằng cách xây dựng liên tiếp các công trình nhà ở chính phủ với quy mô lớn. Cùng với công viên công cộng, các khu nhà này trở thành một nơi quan trọng để xây dựng sân chơi đô thị. 

 

Trò chơi ‘Wondrous Worm’ (Chú Sâu Kì Diệu) tại Wang Fuk Court, sản xuất bởi tập đoàn Playground Corporation của Mĩ. Hình ảnh do Fan Lok Yi chụp năm 2018.

 

Trò chơi “Eagle’s Perch” (Tổ chim ưng) ở Tsim Sha Tsui, sản xuất bởi tập đoàn Playground Corporation của Mĩ. Hình ảnh được chụp trong thập niên 1980, thuộc sở hữu của Chính phủ HKSAR.

Ngoài các tiện nghi cơ bản như xích đu và cầu trượt (cầu tuột), các sân chơi trẻ em còn có các mẫu thiết kế độc đáo ảnh hưởng bởi xu hướng “play sculpture” (tạm dịch: điêu khắc chơi). Trong giai đoạn 1930-1970, nhiều nghệ sĩ và nhà thiết kế tại châu Âu và Mĩ đã tạo nên các mô hình chơi được điêu khắc trừu tượng với niềm tin rằng các vật thể này không bị quy định bởi bất kì một hình thức vui chơi nào, do đó sẽ giúp kích thích trí tưởng tượng của trẻ em tốt hơn là các thiết bị chơi truyền thống.

Continue reading “[M+ Stories] Tóm lược Lịch sử Phát triển Sân chơi đô thị Hong Kong”