Dreamscape #2: On seeing Wing Shya’s photographs of Leslie Cheung at Blue Lotus Gallery Hong Kong

To Khai, congratulations on finishing your dissertation (finally!) and getting that MLitt degree.

1. This was intended, more than a year ago, to be an article in the fashion of photography exhibition reviews appearing on popular publications of newer yet also popular online publications, intended for the reading public and the amateur, the quarter-, the semi-, and (hopefully) the professionals who hold an interest in Hong Kong, in the arts, in photography or in any of these categories in the formula of Hong Kong + “…”, aptly entitled “Đến Blue Lotus Gallery xem ảnh Wing Shya chụp Trương Quốc Vinh – Going to see Wing Shya’s photographs of Leslie Cheung at Blue Lotus Gallery, Hong Kong”. But the fact that this article never materialised as such has proven one or two things about my relationship (or lack of) with the medium of the review: one, I am physically and mentally unable to sit still and fully commit to writing a mid- to long-form article and thus despite my initial hyped up plans for it, the fame I would get for it, I never came through and never managed to achieve the praises and comments and shares on social media that I had so coveted. Of course, this wanting or need of/need for widespread acclaim is an overt expression of my deep insecurity and fear of always being on the margin, occupying a niche, trying in vain to be accepted for my personal brand of “I will tell you what Hong Kong is” while being accepted, lauded and celebrated by many. In short, an attempt to break through into the mainstream artistic and cultural life from my position in the “underground”, in the “dark”, in the “unknown”. That too, happened for a while but ultimately, because of circumstances, and mainly because of my anti-mainstream personality trait, I have come back to my niche and abandoned any hope of going back to the mass anytime soon. I have also stopped trying to use Vietnamese as the language of these discourses because I am most comfortable talking about these subject matters in English. Thus the review never materialised – and I didn’t have to invest so much of my time, grey matter and emotions into a compact 1,500 to 2,000 word-limit essay against an imaginary deadline. No deadline for me, thank you very much. 

2. And so in place of a review, this “dreamscape” came about, although very very late: after the exhibition has ended and everyone has gone home, after promises have been made and broken, and after all hope has been lost and found and buried again and again. 

Instead of talking about lights and colours and the significance of the placement of characters or any profundity-from-details practices expected in an arts students, let alone someone who often prides herself in being the only Vietnamese arts student in Hong Kong and thus have a lot to say about it, I actually, from the first moment the idea was conceived, had abandoned any ambition of talking about them in favour of telling a story that begins with: “I remember the year 2003 vicariously through the memories of my course instructor Dr Fiona Law…” Storytelling is an innately human thing, whereas writing about arts is a trained practice. Telling story though writing about arts is possible and when done right can open up many wonderful possibilities. However, I am not the talent you are looking for. My stories, like my hyped up undergraduate brain running on coffee, junk food, overshared instagram feed, instant noodles, cheap alcohol and existential dread, are fragmented, fragmentary, and fragmentations of memories that once put back together paint a picture that does not resemble a real place. It is not the physical “white box of modernity” whose walls are nailed with prints and price tags located on a small alleyway up the slopes of Hollywood Road in Sheung Wan that you have to look very closely for. It is a room recreated in my mind by my words: it once existed as a real place and reproduced as a copy, a pastiche, a fake, depthless surface projection; it depicts true subjects and time that had slipped through. That is why it is a dreamscape: not something I dreamed of, but possessing the fleeting, transitory, ephemeral quality of a dream, for the dreamers. 

3. In the Spring Semester of 2019, I took a major course in Hong Kong culture and identity taught by Dr Fiona Law. Near the end of the semester, she told us the story of her life during the 2003 SARS pandemic. She had just graduated from university and had taken up teaching for a while to see if she liked it, and when SARS hit all schools were closed and she didn’t have a job anymore. One day, her friends and her went hiking because they got all the free time and when they got down to Central from the mountains, there was a very big crowd gathering at Central. It turned out that the idol Leslie Cheung had jumped to his death. 

The date was April the first. This everyone knew.  Continue reading “Dreamscape #2: On seeing Wing Shya’s photographs of Leslie Cheung at Blue Lotus Gallery Hong Kong”

[The Offing] Danh Sách Đọc Cho Những Ngày Hè Đổ Lửa

Bài gốc mang tên Books for the Dog Days of Summer đăng ngày 18 tháng 8 năm 2015 trong mục Enumerate trên trang The Offing.

Ảnh từ This One Summer của Jillian Tamaki và Mariko Tamaki

Khi mùa hè chạm đỉnh oi bức, các nhân viên của tạp chí The Offing cùng nhau chia sẻ về những quyển sách mùa hè yêu thích của mình.

Đôi khi, đó là cách ta đón nhận ánh nắng chói chang và cơn nóng gay gắt – và đôi khi là bóng tối thức tỉnh từ sâu bên trong ta.

Tôi không biết rằng Yêu Dấu kể về mùa hè, nhưng tôi luôn nghĩ đến quyển sách này mỗi khi nhắc đến mùa hè. Có lẽ là bởi vì tôi đã đọc nó trong một mùa hè hầm hập uể oải ở New York. Tôi nhớ nhất cách Morrison viết về cơ thể con người – những cơ thể phập phồng, hấp hối đẩy đến giới hạn cùng cực đói khát và dục vọng. Ta thường nghe kể về những huyền thoại ảo giác của những người du hành lang thang trong sa mạc, và ảo giác tuyệt diệu ấy cũng luôn hiện diện trong văn của Morrison, lấp lánh trong nắng hè.

Geoff Mak, Biên tập viên Văn hư cấu Continue reading “[The Offing] Danh Sách Đọc Cho Những Ngày Hè Đổ Lửa”

Notes on Ted Chiang’s “The Story of Your Life”, pt. 3

Wow I originally only intended to have one Notes post and now I’m at part 3. Chắc không ai đọc đâu nhưng mà lỡ cố gắng đầu tư đọc bài tìm hiểu với ghi chú suốt 3 tháng nay rồi nên thôi cứ viết hết ra đi. Read my Arrival notes HERE, my part 1 HERE, and part 2 HERE. In my film notes I break down the film sequence by sequence with screenshots and point out which part of the film corresponds to which part of the story; part 1 of story notes is about the theories I researched for this story, and part 2 is my deconstruction of the story to examine how it’s told and how the narrative and language used in the story serve to create a unique experience of time.

(Some sharing: I took a nap this afternoon and the whole dream I had was just me trying to explain the narrative development of this story – that’s how invested I am in this project :p)

On to part 3 where I attempt to look into the question of Free Will in this story and hopefully some take-away as a whole.

Some pretty shots from the movie ❤


I actually found a very profound article on Ted Chiang’s fiction HERE and there’s a section towards the end when Louise Banks and her free will is discuss. Go check it out!

Okay here goes~

So free will. What to make of it? Do we humans have free will or not? This is one of the most long-last, enduring, difficult, soul-searching, pain-staking question in philosophy since there were the first humans. I had a “philosophy phase” in middle school in which I was super crazy about this subject that I wanted to study it in-depth in college (I never do but CompLit is also built upon philosophy treatises!) and I read a lot of stuffs on philosophy, yet the topic of Free Will always confuses me because there’s so much reasoning and logical thinking so I tend to avoid it. But then I’m confronted with this question when I read “The Story of Your Life” so I guess theo tình tình chạy trốn tình tình theo :p

The film and the story poses the question:

“If you could see your whole life from start to finish, would you change things?”

Continue reading “Notes on Ted Chiang’s “The Story of Your Life”, pt. 3″

Notes on Ted Chiang’s “The Story of Your Life” (2000), pt. 1

Here goes part 2/? of my preparations for presentation :p This one will be more technical and boring than watching Arrival (2016) then deconstructing the whole movie and adding commentary along with screenshots. Just wanna share some of my desperate measures and attempt to understand this story :p

Read my Arrival notes HERE if you haven’t…


Name: The Story of Your Life

Genre: Science Fiction, short story

Author: Ted Chiang

Suzjet of the story: Aliens visit Earth. A linguist learns their language and in the process has a glimpse of the future in which she and her co-worker would fall in love, get married, have a baby together then he would leave her when he found out that she knew of the child’s eventual death. She decides to follow through with everything to fulfil the future.

Back story of why I’m doing this: haha long story short I first knew of this story thanks to Zzz Review #7: Science Fiction in Jan 2020 and amongst all the male-dominated posts I stopped for a while at Ted Chiang, “Chuyện Đời Con” cuz he’s so handsome like 10/10 would bang mlem mlem daddy material ❤ (I’m a shameless thirsty poetess okay???) and also a reader remarked that the story was adapted into Arrival in 2016 so I made a mental note in mind. Also go check out the Vietnamese translation and the issue as a whole! *plug plug plug


Like seriously guys look at this T-T I don’t blame you if you just click onto the link to look at him :drool: :me gusta:

A little later on (think in late Jan / early Feb) in class we had to pick presentation topics in class and there was a week on Arrival / “The Story of Your Life” so the moment we could start picking topics my tutorial classmates already digged other topics and I had what I wanted haha *cười ra nước mắt. So I went to find the English PDF to read and I found one that has 39 pages and marks his story as 2000; this one does not have drawings of Fermat principles so I went back to the Vietnamese translation to read it (cuz your girl sucks at Physics). In preparing for the presentation I downloaded the PDF our teacher put up online and it’s the one with drawings from The Story of Your Life and Others, the 2002 collection of Chiang’s short stories published by Small Beer Press, Easthampton, MA (I’m not gonna MLA citation this teehee);

In total I read 3 versions and consulted a few sources I’d share below!

So anyways because of this opportunity I promised I’d write up a review / rant / critique / gossip / so on and so forth of the story as a reader’s response to Zzz #7 so yeah here I am tolling away like a tự kỷ girl I am social distancing got me like smh;

Just another note I’m really not a sci-fi fan like the closest I get to sci-fi is Disney’s Wall-E (who doesn’t love Wall-E tbh), Her, Ready Player One, cyberpunk Photoshop effects and Baby Yoda memes so really please appreciate the effort I put into re-reading and close-reading this story several times and study Linguistics and Physics to understand it. Oh the things we do for love (and grades!) ❤

(Okay long story not short at all)

Screen Shot 2020-04-16 at 6.08.30 PM

Things I think about after reading several times: 

  1. The background and context of sci-fi in the late 90s – early 2000s in which this story came about; and the similarities and differences between this story and other sci-fi stories and movies I’ve read and watched → what can you tell about this story? DONE 
  2. Linguistics and physics theories used to form ideas in the story → this is a bit technical but we’ll get through, I promise; DONE 
  3. How the story is told → identify the narratives used to construct it and the type of language the author use → we can understand how we experience time and events in this story;
  4. Pick a sequence to analyse whether there’s free will or not → how does this situation conforms or conflicts with my belief as a reader?
  5. How does it make you feel and why do you think is that?

Continue reading “Notes on Ted Chiang’s “The Story of Your Life” (2000), pt. 1″

Study Notes on Arrival (2016)

I have an upcoming presentation on both the short story and the film and I made a promise to write up a review so while I make very chur very extensive preparations for the presentation like screenshotting 250 pics from the movie and read a dozens of theories I thought it’d be fun to share them here. So in this “Notes on” you can see what I learn from film classes (writing down all sequences and what happens in them) as well as some commentary I made along the way! Nói chung là lỡ screenshot 250 tấm ảnh với cả take note dài dài mà bắt mỗi teammate đọc thì tội nghiệp quá thôi share lên đây ahihi cho bõ công sức =)))

ARRIVAL (2016)


Genre: Science Fiction Film 

Director: Denis Villeneuve & written by Eric Heisserer

Starring: Amy Adams (Louise Banks); Jeremy Renner (Ian Donnelly) – he’s Hawkeye from Avengers btw; Forest Whitaker (Colonel Weber); 

Based on the short story “The Story Of Your Life” (Ted Chiang, 1998); 

I. Things to think about after watching the film:

    1. What’s the suzjet of the movie? (Like what’s the general story that happens in the movie)
    2. How is the movie made to tell this story (or stories): 
    • What film language or cinematic techniques are used to tell the story of the heptapod’s arrival? 
    • What narrative / plot line is used to tell the heptapod story? Is it chronological or non-linear? If it is chronological, please address the beginning, the build up, the conflict, the resolution, and the ending. 
    • What feelings do it create in you as a viewer → do you think this narrative works? 
    • What film language/techniques are used to tell the child story?
    • What kind of narrative is it? Is it chronological or non-linear? What do you feel about it? Do you think this narrative works? 

3. From the observations above, what do you think is the main story of this movie: the heptapods or the child? → Do you agree or not? Do you think either story needs to be given more attention?

4. What do you feel about the “flashforwards” in the movie? 

5. How is your experience of watching this movie different from reading the story? Is the adaptation the same as the original story? Why? Why not?

6. Why do you think the movie is called Arrival, not Departure, or The Story of Your Life? What’s the significance of “Arrival” then?

7. Pick a scene you like and talk about it!

8. How does this movie influence your way of thinking about time and the language(s) you use?

II. Sequence Logs:

01:34: Opening Montage (soundtrack On the nature of daylight by Max Richter); Child Sequence 1

  • “I used to think this was the beginning of your story” → told in past tense → the audience is programmed to think of this sequence as happening in the past → flashback?
  • Starting from the child’s birth – hospital scene “Come back to me” → childhood → moments in her life → adolescent → her illness → this was the end → “Come back to me” (again)
  • The phrase “Come back to me” corresponds to the phrase “She’s mine” in the story, first when the child was born and end with the child at the morgue. 


04:03: Switch to present tense – “The day they arrived” → Arrival → again past tense

  • Teach Portuguese in college → “Language is seen as an expression of art” → in the story Louise mentioned her work in the Amazon with Portuguese that she can use; 
  • The “arrivals” reportage on TV → Colonel Weber came to find her to ask for help with the aliens → after going to Berkeley he returned to take her and Ian Donelly to the base camp; 
  • Louise: language as the cornerstone of humanity – Ian insisted that the cornerstone of humanity is science → the clash between the natural sciences and arts & humanities; 
  • Đọc truyện nghĩ con 7 chi này phải hầm hố cỡ Transformers hoặc be bé như Wall-E chứ sao các bác Hollywood CGI nó thành mực khổng lồ vậy cà :p

Continue reading “Study Notes on Arrival (2016)”

[Broadly Specific] Trùng Khánh Sâm Lâm: Nỗi U Sầu Lúc Nửa Đêm và Sự Tồn Tại Bất Khả Tiên Liệu

Bài viết gốc mang tên Chungking Express: The Midnight Gloom and the Unpredictability of Existence của tác giả Bondan Syamsu đăng ngày 3 tháng Một, 2020 trên trang Broadly Specific.


Trùng Khánh Sâm Lâm: Nỗi U Sầu Lúc Nửa Đêm và Sự Tồn Tại Bất Khả Tiên Liệu


Bộ phim Trùng Khánh Sâm Lâm (1994) của đạo diễn Vương Gia Vệ

Có rất nhiều điểm chung giữa Hà Chí Vũ (Takeshi Kaneshiro) và viên Cảnh sát số 663 (Tony Lương Triều Vỹ), hai nhân vật chính trong hai nửa bộ phim độc nhất vô nhị Trùng Khánh Sâm Lâm của đạo diễn Vương Gia Vệ. Điểm giống nhau hiển nhiên nhất chính là cả hai đều là cảnh sát sống trong thế giới Hong Kong về đêm, nhưng điểm tương đồng nhất giữa hai người lại chính là cách họ đương đầu với những mối tình tan vỡ được miêu tả như hai phần đối lập trong cùng một ngày: ban ngày và đêm tối. Mặc dù đã có nhiều phân tích ngoài kia, và kể cả trong bài này, về điều kiện con người cũng như các mối quan hệ trong phim, tôi tin rằng cũng còn nhiều điều cần bàn luận thêm về quyết định của Vương đạo diễn khi chọn thời khắc lúc nửa đêm để quay nhiều cảnh quan trọng trong bộ phim này – chủ thể nửa đêm được miêu tả theo đúng nghĩa đen về mặt thời gian và dưới dạng không gian vật lý tại quán Midnight Express, nơi mà cuộc đời các nhân vật đan chéo và tiếp tục đóng vai trò quan trọng khi bộ phim chuyển tiếp sang nửa sau. Continue reading “[Broadly Specific] Trùng Khánh Sâm Lâm: Nỗi U Sầu Lúc Nửa Đêm và Sự Tồn Tại Bất Khả Tiên Liệu”

[M+ Stories] Lặn ngụp Trong những Mảnh ghép Cá nhân: Khám phá Bộ lưu trữ của Kiến trúc sư Vương Đại Hoành

Bài viết gốc mang tên An Archive of Personal Fragments: Investigating Wang Dahong đăng ngày 28 tháng 6, 2019 trong mục Archives trên trang M+ Stories


Ảnh: Vương Đại Hoành, ảnh chụp, mô hình kiến trúc sơ bộ, Nhà tưởng niệm Quốc lập Tôn Trung Sơn (1965-1972), Đài Bắc, Đài Loan, [khoảng năm 1965], bản in bạc, M+, Hong Kong. Quà tặng của gia đình Vương Đại Hoành, 2016. © Gia Đình Vương Đại Hoành.


Wang Dahong (Vương Đại Hoành, 1917-2018) được mệnh danh là cha đẻ của kiến trúc hiện đại tại Đài Loan. Bảo tàng M+ hiện đang sở hữu bộ lưu trữ cá nhân của ông do gia đình quyên tặng, bao gồm không chỉ các bản vẽ kiến trúc mà còn có tiểu luận cá nhân, ghi chú, thư từ, ảnh chụp, và sổ ký hoạ. 

Hầu hết các bản vẽ kiến trúc của Vương Đại Hoành đã được quyên tặng cho Bảo tàng Quốc lập Đài Loan vào những năm đầu 2000. Trước sự nghiệp tầm cỡ của ông, đội ngũ giám tuyển của M+ đã trình bày nguyện vọng sưu tầm bất kì những vật phẩm nào ông và gia đình còn lưu giữ. Kết quả là một nhóm tư liệu được gia đình hết sức rộng rãi quyên tặng – là một trong những bộ lưu trữ rời rạc nhất trong Bộ sưu tập M+, lại mang đậm dấu ấn cá nhân, cho thấy thực hành đa diện của cụ Vương trong và vượt ra ngoài biên giới lĩnh vực kiến trúc: với vai trò một kiến trúc sư, một nhà văn, dịch giả, và nhà thơ. 

Dưới đây, các nhân viên của M+ cùng nhau bàn luận về những thách thức cũng như niềm vui trong việc sắp xếp và tìm hiểu về bộ lưu trữ Vương Đại Hoành.

Những người tham gia phỏng vấn:

  • Shirley Surya, Giám tuyển, Thiết kế và Kiến trúc
  • Rebecca Yiu, Trợ lý Lưu trữ


Vương Đại Hoành là ai?

Vương Đại Hoành, Mô hình, Tư gia nhà họ La trên đường Tùng Giang (1955), Đài Bắc, Đài Loan, 2016, acrylic và sợi gia cố nhựa FRP, M+, Hong Kong. © Gia đình Vương Đại Hoành, Hiệp hội Nghiên cứu và Bảo tồn Kiến trúc của Vương Đại Hoành.


Shirley: Vương Đại Hoành sinh ra tại Bắc Kinh và là con của Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên thời Trung Hoa Dân Quốc. Ông theo học kiến trúc tại Đại học Cambridge và Trường Harvard Graduate School of Design dưới sự hướng dẫn của thầy Walter Gropius, nhà sáng lập trường Bauhaus. Các bạn học cùng lớp với ông sau này cũng trở thành các kiến trúc sư quan trọng như I. M. Pei và Philip Johnson.

Vương trở về Trung Quốc lần đầu tiên năm 1947 và đến Đài Loan định cư hẳn từ năm 1952. Tại đây, ông bắt đầu công cuộc tìm kiếm “kiến trúc của Trung Hoa mới”. 

Các công trình của ông – bao gồm hơn 100 toà nhà tại Đài Loan – nổi tiếng với bố cục chặt chẽ, sự sáng rõ, và độ tối giản trong thiết kế. Các tác phẩm chủ đạo cho thấy sự am tường và khả năng của ông trong việc tái-diễn giải và tích hợp chủ nghĩa hiện đại Âu-Mỹ với kiến trúc truyền thống Trung Hoa.  


Bộ lưu trữ được sắp xếp và trình bày như thế nào? 

Vương Đại Hoành, Ảnh chụp, ngoại diện, Câu lạc bộ Điền dã và Đánh Golf (khoảng năm 1963), Đạm Thuỷ, Đài Loan, [khoảng năm 1963], bản in bạc gelatin; Trang chiếu, ngoại diện, Cao ốc Xi măng Á Châu (khoảng năm 1966), Đài Bắc, Đài Loan, [khoảng năm 1966] ảnh màu, M+, Hong Kong. Quà tặng của gia đình Vương Đại Hoành, 2016. © Gia đình Vương Đại Hoành

Continue reading “[M+ Stories] Lặn ngụp Trong những Mảnh ghép Cá nhân: Khám phá Bộ lưu trữ của Kiến trúc sư Vương Đại Hoành”

[M+ Stories] Khám phá Kho Lưu trữ Kiến trúc Hong Kong: Wong & Ouyang (Vương Âu Dương)

Ảnh: Wong & Ouyang (HK) Ltd., Ảnh chụp, kiết xuất tầm nhìn từ trên không trung, Bệnh viện Adventist Hong Kong (1971), Đường Stubbs, Hong Kong, 1966–1967, bản in gelatin bạc, M+, Hong Kong. Quà tặng của Wong & Ouyang (HK) Ltd., 2017. © Wong & Ouyang (HK) Ltd.


Bài viết gốc mang tên Exploring the Hong Kong Architecture Archives of Wong & Ouyang đăng ngày 31 tháng Năm, 2019 trong mục Archives trên trang M+.

From the Archives (tạm dịch: Từ Kho Lưu Trữ) là chuỗi bài viết khám phá Kho Lưu trữ thuộc khuôn khổ Bộ Sưu Tập M+. Dưới đây, với sự giúp đỡ đến từ các nhân viên M+, bạn có thể khám phá 04 dự án của hãng kiến trúc Wong & Ouyang (HK) Ltd đến từ kho lưu trữ của bảo tàng. Các dự án này đại diện cho từng giai đoạn khác nhau trong suốt quá trình phát triển của hãng: Tư gia Jackson Wong, Bệnh viện Adventist Hong Kong, Toà nhà Hutchison, và Bond Centre, sau này đổi tên thành Lippo Centre.

Những người tham gia phỏng vấn: 

  • Shirley Surya, Giám Tuyển, Thiết kế và Kiến trúc
  • Kevin Forkan, Trưởng Bộ phận Lưu trữ và Thư viện

Bộ lưu trữ này đến từ đâu?

Shirley: tương tự như trường hợp Wong Tung & Partners, bộ lưu trữ này đến từ Wong & Ouyang, một trong những hãng kiến trúc “của nhà trồng được” sớm nhất tại Hong Kong trong giai đoạn hậu Chiến tranh Thế giới thứ Hai. Hãng được thành lập năm 1958 với tên gọi Wong & Ng Associates bởi hai người sáng lập Jackson Wong (Vương Trạch Sinh) và Ng Chung Man (Ngũ Chấn Dân). 

Nhưng không như Wong Tung & Partners, các nhà sáng lập Wong & Ouyang được đào tạo hoàn toàn tại Hong Kong. Cả Wong và Ng đều là lứa sinh viên tốt nghiệp khoá đầu tiên năm 1955 từ Phân khoa Kiến trúc, Trường Đại học Hong Kong, dưới sự dẫn dắt của Gordon Brown, nguyên chủ tịch Học viện Liên Minh Kiến trúc Luân Đôn (Architectural Association School of Architecture, London). Wong Ouyang là một trong những hãng đầu tiên được thành lập bởi các kiến trúc sư được đào tạo ngay tại chính Hong Kong, và những công trình dồi dào của hãng đã cống hiến rất nhiều cho sự phát triển đô thị và kiến trúc Hong Kong.


Có những gì trong bộ lưu trữ này?

Hiện vật ra đời sớm nhất trong bộ lưu trữ: một bản vẽ của Jackson Wong khi còn là sinh viên kiến trúc tại Đại học Hong Kong. Jackson Wong Chack Sang, Bản vẽ, Nhà tứ hợp viện của giáo sư người Trung Quốc, khoảng năm 1954, graphite, mực, và màu vẽ trên giấy, M+, Hong Kong. © Tài sản Jackson Wong

Continue reading “[M+ Stories] Khám phá Kho Lưu trữ Kiến trúc Hong Kong: Wong & Ouyang (Vương Âu Dương)”



Ảnh do bé Tammy chụp ❤

Từ khi đi du học ở Hong Kong đến nay, mỗi khi có ai hỏi về ngành học, mình đều hết sức lúng túng vì không biết nói ra tên ngành mọi người có hiểu không và cũng chẳng rõ phải giải thích như thế nào cho đúng nhất và chuyên ngành mình học, nên phần lớn thời gian mình chỉ nói chung chung là mình học Arts tại Hong Kong, thỉnh thoảng vui vui đổi gió thì bị nhầm là học Báo chí, hay Tổ chức sự kiện vì mình từng tham gia làm nhiều hoạt động học sinh – sinh viên tại Thành phố Hồ Chí Minh. Nhưng rồi mình nghĩ, làm thế cũng không được, bởi vì mình vô cùng đam mê và có được cơ hội ngàn năm có một để theo đuổi chuyên ngành này, vậy thì yêu sao phải giấu diếm? 

Thế hỏi Alicia học gì ở Hong Kong? Mình xin mạnh dạn trả lời từ vị trí bàn đầu lớp học quen thuộc rằng mình học chương trình Bachelor of Arts tại Đại học Hong Kong (The University of Hong Kong – HKU) chuyên ngành kép Hong Kong Studies (Nghiên cứu Hong Kong) và Comparative Literature (Văn học So sánh). Không những thế, mình còn là một (trong những) sinh viên quốc tế hiếm hoi luôn nằm trong nhóm đạt điểm cao nhất các lớp chuyên ngành Hong Kong Studies. Vì sao mình chọn học Hong Kong Studies ư? Tất nhiên là vì điểm cao mình yêu Hong Kong từ cái nhìn đầu tiên qua những thước phim Vương Gia Vệ mơ ảo và những câu chuyện Trương Ái Linh, hâm mộ thành phố cảng nhỏ bé vươn tầm Asia’s World City, khâm phục tinh thần người Hong Kong, và từ đó mong muốn học hỏi, tìm tòi và nghiên cứu sâu hơn về bản chất văn hoá đặc biệt của thành phố này. 

Nghe thì quả là như phim TVB, nhưng từ ngày đầu tiên bước vào lớp đến nay, con đường đèn sách Hong Kong của mình chẳng khác gì một ly trà sữa chính hiệu Hong Kong: có vị đậm đắng của những khó khăn bước đầu khi hoà mình vào một nền văn hoá mới, những rào cản ngôn ngữ và bất đồng văn hoá khiến mình muốn bỏ cuộc; có vị ngọt ngào của những trải nghiệm thú vị, những kỉ niệm khó quên, những người bạn đồng hành quý giá; có chút beo béo ngậy ngậy dịu dàng, tất cả hoà cùng nhau trong một hương thơm đặc trưng ngửi một lần sẽ lưu luyến, hệt như niềm đam mê của mình với Hong Kong Studies. 

Là sinh viên duy nhất tại Đại học Hong Kong theo học Arts và nhất là một chuyên ngành có tính đặc thù địa phương cao như vậy, mình đã phải tự cố gắng tìm hiểu, mày mò, thử – sai – thử lại để đúc kết ra những bài học cho bản thân và hy vọng những kinh nghiệm của mình sẽ truyền cảm hứng và giúp ích cho các bạn yêu mến Hong Kong và ước mơ đến xứ Cảng Thơm du học Văn học – Nghệ thuật và các ngành Khoa học Xã hội! 

  1. Không phải người Hong Kong có học Hong Kong Studies được không? 

Đây chính là câu hỏi mình đắn đo suy nghĩ mãi khi chọn môn học cho học kỳ 2 năm nhất. Trong khi lướt qua list các môn học cho năm Nhất của Faculty of Arts, mình nhìn thấy một course mang tên HKGS1001: Hong Kong’s Long Twentieth Century (Lịch sử Thế kỷ 20 của Hong Kong), môn nhập môn Hong Kong Học. Lúc đấy mình siêu siêu siêu tò mò và thầm thích học vì mình vốn mê lịch sử và nghĩ sang Hong Kong thì phải học lịch sử Hong Kong cho biết, nhưng lại rón rén vô cùng. Mình nghĩ, mình có phải người Hong Kong đâu sao mà học được. Vào lớp chắc toàn các bạn local đã biết hết rồi còn mình đuối mất. Mình sợ Hong Kong Studies không dành cho mình, một người lạ đến với thành phố này, nhưng mình đã đánh liều đăng ký lớp. Ngày đầu đi học, mình vô cùng ngạc nhiên khi thấy trong giảng đường lớn phải đến hơn 100 bạn thì phải đến gần nửa lớp là các bạn sinh viên trao đổi đến từ các nước phương Tây và các bạn sinh viên quốc tế. Hoá ra các lớp Hong Kong Studies đều rất rộng cửa rộng lòng chào đón mọi người, bất kể quốc tịch, danh tính. Vì thầy dạy lớp đó rất hay và truyền cho mình niềm yêu thích môn học nên mình học hành rất tấn tới, không hề “cúp học” buổi nào, và khi trả bài luận viết trong lớp (in-class essay) trong kỳ thi giữa kỳ, mình là sinh viên quốc tế duy nhất thuộc nhóm điểm cao nhất lớp! Từ đấy, mình không còn rón rén, không còn dè dặt, không còn hoài nghi mình không thuộc về nơi này nữa. Mình trở nên tự tin hơn, học tập cũng tấn tới hơn, và luôn là một trong những bạn điểm cao nhất lớp. 

Vậy không phải người Hong Kong có học Hong Kong Studies được không? Tất nhiên là quá được và quá nên rồi! Đại học Hong Kong hiện nay là nơi duy nhất tại Hong Kong có một chương trình học riêng về Hong Kong với những giáo sư hàng đầu về nghiên cứu văn hoá và điện ảnh Hong Kong hiện nay. Dù bạn chỉ là đi exchange một kỳ ở HKU hay học hẳn chương trình full time 4 năm tại đây, mình rất khuyến khích bạn học lớp HKGS1001! Đây là một lớp phổ quát học mỗi thứ một tí, từ lịch sử, hệ thống hành chính, sự phát triển kinh tế thần kì của Hong Kong, ẩm thực bánh trứng trà sữa, phim TVB, điện ảnh Làn sóng mới, âm nhạc Cantopop, v.v. Học xong lớp này vốn hiểu biết về Hong Kong của bạn chắc chắn sẽ tăng lên đáng kể! 

Mình biết có nhiều bạn yêu thích manga, anime và văn hoá Nhật Bản nên học Japanese Studies; hâm mộ oppa Hàn Quốc nên học Korean Studies, hay đam mê văn học Trung Quốc nên học Chinese Studies, vậy mình cũng vậy: yêu Hong Kong thì học Hong Kong Studies! 


Ảnh: Không chỉ là nơi Đông-Tây hội ngộ, Hong Kong còn là điểm đến lí tưởng với những ai yêu mến nghệ thuật Đông Á. Tháng 9 vừa qua mình có cơ hội tham quan triển lãm Graphic Design in Japan 2019 (Hong Kong Edition), một sự kiện nghệ thuật “như bước ra từ anime”.  Continue reading “MÌNH ĐÃ ĐẾN HONG KONG ĐỂ HỌC VỀ HONG KONG NHƯ THẾ NÀO”

[Zolima Citymag] Sinh ra, Lớn lên và Suy đồi ở Hong Kong: Một cuộc Trò chuyện với Ackbar Abbas

Bài viết gốc mang tên “Born, Raised and Corrupted in Hong Kong: A Chat with Ackbar Abbas” của tác giả Sarah Karacs đăng trên tạp chí Zolima Citymag ngày 20/09/2018.

Bản dịch tiếng Việt do Alicia Oanh Le dịch, đặt tựa đề, chú giải và minh hoạ. Quyển sách được nhắc trong bài mình có một bản vì là sách học chuyên ngành cả Hong Kong Studies và Comparative Literature, nên nếu bạn muốn đọc thử hãy để lại lời nhắn cho Alicia tại ĐÂY



Bìa quyển sách Hong Kong: Culture and Politics of Disappearance (1997) của Ackbar Abbas. Ảnh của Zolimag.

Ackbar Abbas là tác giả của những tác phẩm có tầm ảnh hưởng bậc nhất về văn hoá và văn học Hong Kong, nhưng trái với những gì mọi người thường nghĩ, bản thân ông lại không thích công việc viết lách. Mặt dù ông phủ nhận điều này nhưng có thể việc không ưa thích gì viết lách ấy chính là do ông không biết đánh máy và phải mất công viết văn bằng giấy bút thủ công.

Là một học giả hiện sinh sống và làm việc ở California, ông vẫn thường quay lại Hong Kong, nơi mà ông đã “sinh ra, lớn lên và suy đồi.” Ông thường được mời phát biểu về công trình nghiên cứu tiên phong của mình về danh tính văn hoá mong manh của thành phố này. Hiền hậu và hay chuyện, Abbas thích giảng dạy hơn công cuộc viết lách “đau khổ” thường đi liền với việc đối mặt những điều chưa được khai phá. “Tôi đánh vật với nó, tôi viết, tôi chỉ viết khi bắt buộc phải viết, và luôn luôn vào phút chót, nhưng đó là cách bài viết thành hình,” ông nói. “Tôi không thể lấy làm thích được.”

Ngược lại, dạy học đem lại niềm vui cho ông. Trong lớp, ông thường lật giữa những tờ giấy viết tay lộn xộn xếp thành đống. Ông đọc với sự rõ ràng minh mẫn, nhưng thỉnh thoảng bị vấp bởi chính chữ viết tay của mình. Các tín đồ công nghệ có thể bất đồng ý kiến, nhưng đối với Abbas, viết tay bằng giấy bút tốt hơn gõ máy tính rất nhiều. “Khi tôi đọc lại những gì mình viết ra bằng tay, tôi nhìn thấy trong đó những khúc ngoặt và bước rẽ,” ông nói bên bàn ăn sáng lúc 7 giờ gần khách sạn ở khu Sheung Wan, gần khu vực ông từng lớn lên. “Điều ấy cho phép bạn lần lại dấu vết toàn bộ lịch sử cuộc đấu tranh của mình.”

Abbas hiện đang nghỉ phép* từ vị trí Giáo sư chuyên ngành Văn học So sánh tại Đại học California, Irvine, một thành phố rộng lớn không hề thân thiện với người đi bộ và rất khó tìm được một người phụ đánh máy. Hơn 30 bài luận viết tay hãy còn đang đợi chờ mỏi mòn ở nhà, những đứa con tinh thần khó khăn lắm mới thành hình và chưa được ra mắt. Rất nhiều người biết đến ông với tư cách tác giả quyển sách nổi tiếng xuất bản năm 1997 mang tên Hong Kong: Văn hoá và Chính trị của Sự Biến mất (Hong Kong: Culture and Politics and Disappearance), một tác phẩm sinh ra từ những tập giấy và bút mực mà Abbas thích sưu tập, bên cạnh đồng hồ giả và vintage.

Mục lục quyển Hong Kong: Culture and Politics of Disappearance. Ảnh: Alicia Oanh Le.

Trong tác phẩm nền tảng này, Abbas dùng những khái niệm về sự hoài cổ, quên lãng và ký ức tập thể để nghiên cứu con quái vật liên tục thay đổi ấy là danh tính Hong Kong. Quyển sách đặt ra khái niệm déjà disparu để miêu tả chủ thể danh tính thành phố này sau Tuyên bố Chung Anh-Trung năm 1984 dọn đường cho việc Trao trả Hong Kong lại cho Trung Quốc năm 1997.

Abbas định nghĩa déjà disparu là “cảm giác những gì mới lạ và độc đáo của một tình huống, trạng thái đã luôn biến mất, và chỉ còn lại chúng ta ở đây níu giữ những khuôn mẫu sáo rộng, hoặc một nhúm ký ức chưa bao giờ trở thành hiện thực.” Đó là một khái niệm vẫn còn vang dội đến ngày nay, ở cả Hong Kong và nước ngoài. Nghệ sĩ đa phương tiện Adrian Wong khám phá nó bằng cách chơi đùa với những “khuôn vàng thước ngọc” của điện ảnh và truyền hình Hong Kong, nhà làm phim Jenny Suen ca ngợi Abbas là nguồn ảnh hưởng đến bộ phim The White Girl của cô, còn những câu chuyện giả tưởng của Dung Kai-cheung cũng gợi nên những xúc cảm về một nỗ lực nắm bắt trong vô vọng những gì đã vượt quá tầm với.

“Bởi đủ loại lí do, những câu chuyện về Hong Kong luôn luôn chuyện về những nơi khác,” Abbas nói. “Bởi thế nên không có hẳn một khái niệm chính thức về khả năng tồn tại của một nền văn hoá bản địa (local), mà cách họ hiểu “bản địa” chính là “bản địa” là một hạn chế, nếu anh “bản địa” thì có nghĩa là anh bị hạn chế trong một khuôn khổ nào đó.”

Abbas cho rằng các tác phẩm của Vương Gia Vệ đã gây chấn động trên nhiều mặt bằng và cục diện. Sức hấp dẫn toàn cầu của các bộ phim của ông, và cách chúng gợi nên cảm giác biến vị (dislocation) trong nhiều thành phố lớn, được miêu tả ở Hong Kong mà có thể đọc mà không cần ngữ cảnh văn hoá và chính trị đặc trưng. “Trong Trùng Khánh Sâm Lâm (Chungking Express, 1994), bản địa mang nặng tính biến vị, và chính bởi vì thế mà tính “bản địa” này có sự hấp dẫn đối với những người ở những nơi khác trên thế giới, vì vậy khi người ta nhìn vào sự bản địa này, nó sẽ đồng vọng quan điểm của họ về tính bản địa trong các thành phố lớn khác,” ông nói.

Không gian bị biến vị thể hiện trong những bộ phim này đã ngày càng lan toả sâu rộng nhờ hiệu ứng toàn cầu hoá. Vì thế, viễn cảnh của Vương Gia Vệ về Hong Kong có thể được đọc như một văn bản kích thích sự tiên đoán về một thành phố tương lai vô cùng đồng nhất. Các bộ phim của Vương Gia Vệ làm Abbas mê mẩn trong cách sử dụng những hình ảnh biểu tượng cho sự thất vọng, những cuộc gặp gỡ hụt và những thay đổi chóng mặt những trải nghiệm này mang lại. Continue reading “[Zolima Citymag] Sinh ra, Lớn lên và Suy đồi ở Hong Kong: Một cuộc Trò chuyện với Ackbar Abbas”