[The Offing] Danh Sách Đọc Cho Những Ngày Hè Đổ Lửa

Bài gốc mang tên Books for the Dog Days of Summer đăng ngày 18 tháng 8 năm 2015 trong mục Enumerate trên trang The Offing.

Ảnh từ This One Summer của Jillian Tamaki và Mariko Tamaki

Khi mùa hè chạm đỉnh oi bức, các nhân viên của tạp chí The Offing cùng nhau chia sẻ về những quyển sách mùa hè yêu thích của mình.

Đôi khi, đó là cách ta đón nhận ánh nắng chói chang và cơn nóng gay gắt – và đôi khi là bóng tối thức tỉnh từ sâu bên trong ta.

Tôi không biết rằng Yêu Dấu kể về mùa hè, nhưng tôi luôn nghĩ đến quyển sách này mỗi khi nhắc đến mùa hè. Có lẽ là bởi vì tôi đã đọc nó trong một mùa hè hầm hập uể oải ở New York. Tôi nhớ nhất cách Morrison viết về cơ thể con người – những cơ thể phập phồng, hấp hối đẩy đến giới hạn cùng cực đói khát và dục vọng. Ta thường nghe kể về những huyền thoại ảo giác của những người du hành lang thang trong sa mạc, và ảo giác tuyệt diệu ấy cũng luôn hiện diện trong văn của Morrison, lấp lánh trong nắng hè.

Geoff Mak, Biên tập viên Văn hư cấu Continue reading “[The Offing] Danh Sách Đọc Cho Những Ngày Hè Đổ Lửa”

[Vui Vui] Những Công Thức DIY Đón Hè Bất Bại Từ Nhà Văn Thiên Tài Franz Kafka

Bài gốc mang tên Franz Kafka’s Summer DIY Guide của tác giả E. Y. Smith đăng ngày 17 tháng Một, 2019 trong mục Wit Tea trên trang The Offing

Về tác giả
Các tác phẩm của E. Y. Smith đã xuất hiện trên nhiều tạp chí văn học như McSweeney’s Internet Tendency, Portland Review, The Brooklyn Review, Vol. 1 Brooklyn và Dixon Place. 

Ảnh của Jason Wong

 

Chia sẻ của người dịch: dạo này mình hay có những inner calling phải đọc một ai đấy hoặc phải làm gì đấy. Ví dụ hôm 14/4 là ngày mình nộp bài revision essay thì The Paris Review tổ chức sinh nhật cho một số nhà văn sinh tuần đấy có Samuel Beckett (Sam sinh ngày 13/4) thế là mình phải nộp bài nhanh nhanh chóng chóng để lao vào đọc Molloy vì mình cồn cào khao khát đọc Sam.

Ảnh cụ Sam heehee =)

Ảnh từ Pinterest

 

Sáng nay dậy thì tự nhiên mình nhớ lại bài Kafka mình dịch hồi tháng 7/2019 cho Zzz Review số 6: Văn học Đông – Trung Âu nên mình lại ra mở quyển The Norton Anthology đọc bài Kafka: Toward a Minor Literature của Deleuze và Guattari mà ở Việt Nam đã có sách dịch rồi tên là Kafka: Vì Một Nền Văn Học Thiểu Số do Nguyễn Thị Từ Huy dịch, Bùi Văn Nam Sơn hiệu đính. Nói chung là từ lúc mình ngừng ép bản thân mình hôm nay phải làm gì đọc gì xem gì (vì đang mùa dịch mọi chuyện đều được tha thứ ok?) và lắng nghe bản thân mình nhiều hơn thì đôi khi mình ngạc nhiên trước những nơi chốn những tác phẩm những cảm xúc mà tâm trạng và taste dẫn lối mình~ 

Mà tất nhiên mình không tài nào dịch được D&G (not Dolce & Gabbana) rồi nên mình nhớ ra có bài này vui lắm! Rất vui! Hãy cùng tham khảo những công thức DIY Do-It-Yourself cực kì đơn giản mà hiệu quả để đón hè xinh xắn vui tươi dưới sự hướng dẫn của nhà văn thiên tài Franz Kafka nhé! (mà tình huống Kafkaesque ở đây là làm đ’ gì có hè khi mà bạn nghỉ từ Tết đến hè luôn LOL)

Ảnh từ Standard Designs

Chân dung hotboy Kafka :”>

Continue reading “[Vui Vui] Những Công Thức DIY Đón Hè Bất Bại Từ Nhà Văn Thiên Tài Franz Kafka”

[Broadly Specific] Trùng Khánh Sâm Lâm: Nỗi U Sầu Lúc Nửa Đêm và Sự Tồn Tại Bất Khả Tiên Liệu

Bài viết gốc mang tên Chungking Express: The Midnight Gloom and the Unpredictability of Existence của tác giả Bondan Syamsu đăng ngày 3 tháng Một, 2020 trên trang Broadly Specific.

 

Trùng Khánh Sâm Lâm: Nỗi U Sầu Lúc Nửa Đêm và Sự Tồn Tại Bất Khả Tiên Liệu

 

Bộ phim Trùng Khánh Sâm Lâm (1994) của đạo diễn Vương Gia Vệ

Có rất nhiều điểm chung giữa Hà Chí Vũ (Takeshi Kaneshiro) và viên Cảnh sát số 663 (Tony Lương Triều Vỹ), hai nhân vật chính trong hai nửa bộ phim độc nhất vô nhị Trùng Khánh Sâm Lâm của đạo diễn Vương Gia Vệ. Điểm giống nhau hiển nhiên nhất chính là cả hai đều là cảnh sát sống trong thế giới Hong Kong về đêm, nhưng điểm tương đồng nhất giữa hai người lại chính là cách họ đương đầu với những mối tình tan vỡ được miêu tả như hai phần đối lập trong cùng một ngày: ban ngày và đêm tối. Mặc dù đã có nhiều phân tích ngoài kia, và kể cả trong bài này, về điều kiện con người cũng như các mối quan hệ trong phim, tôi tin rằng cũng còn nhiều điều cần bàn luận thêm về quyết định của Vương đạo diễn khi chọn thời khắc lúc nửa đêm để quay nhiều cảnh quan trọng trong bộ phim này – chủ thể nửa đêm được miêu tả theo đúng nghĩa đen về mặt thời gian và dưới dạng không gian vật lý tại quán Midnight Express, nơi mà cuộc đời các nhân vật đan chéo và tiếp tục đóng vai trò quan trọng khi bộ phim chuyển tiếp sang nửa sau. Continue reading “[Broadly Specific] Trùng Khánh Sâm Lâm: Nỗi U Sầu Lúc Nửa Đêm và Sự Tồn Tại Bất Khả Tiên Liệu”

[M+ Stories] Lặn ngụp Trong những Mảnh ghép Cá nhân: Khám phá Bộ lưu trữ của Kiến trúc sư Vương Đại Hoành

Bài viết gốc mang tên An Archive of Personal Fragments: Investigating Wang Dahong đăng ngày 28 tháng 6, 2019 trong mục Archives trên trang M+ Stories

 

Ảnh: Vương Đại Hoành, ảnh chụp, mô hình kiến trúc sơ bộ, Nhà tưởng niệm Quốc lập Tôn Trung Sơn (1965-1972), Đài Bắc, Đài Loan, [khoảng năm 1965], bản in bạc, M+, Hong Kong. Quà tặng của gia đình Vương Đại Hoành, 2016. © Gia Đình Vương Đại Hoành.

 

Wang Dahong (Vương Đại Hoành, 1917-2018) được mệnh danh là cha đẻ của kiến trúc hiện đại tại Đài Loan. Bảo tàng M+ hiện đang sở hữu bộ lưu trữ cá nhân của ông do gia đình quyên tặng, bao gồm không chỉ các bản vẽ kiến trúc mà còn có tiểu luận cá nhân, ghi chú, thư từ, ảnh chụp, và sổ ký hoạ. 

Hầu hết các bản vẽ kiến trúc của Vương Đại Hoành đã được quyên tặng cho Bảo tàng Quốc lập Đài Loan vào những năm đầu 2000. Trước sự nghiệp tầm cỡ của ông, đội ngũ giám tuyển của M+ đã trình bày nguyện vọng sưu tầm bất kì những vật phẩm nào ông và gia đình còn lưu giữ. Kết quả là một nhóm tư liệu được gia đình hết sức rộng rãi quyên tặng – là một trong những bộ lưu trữ rời rạc nhất trong Bộ sưu tập M+, lại mang đậm dấu ấn cá nhân, cho thấy thực hành đa diện của cụ Vương trong và vượt ra ngoài biên giới lĩnh vực kiến trúc: với vai trò một kiến trúc sư, một nhà văn, dịch giả, và nhà thơ. 

Dưới đây, các nhân viên của M+ cùng nhau bàn luận về những thách thức cũng như niềm vui trong việc sắp xếp và tìm hiểu về bộ lưu trữ Vương Đại Hoành.

Những người tham gia phỏng vấn:

  • Shirley Surya, Giám tuyển, Thiết kế và Kiến trúc
  • Rebecca Yiu, Trợ lý Lưu trữ

 

Vương Đại Hoành là ai?

Vương Đại Hoành, Mô hình, Tư gia nhà họ La trên đường Tùng Giang (1955), Đài Bắc, Đài Loan, 2016, acrylic và sợi gia cố nhựa FRP, M+, Hong Kong. © Gia đình Vương Đại Hoành, Hiệp hội Nghiên cứu và Bảo tồn Kiến trúc của Vương Đại Hoành.

 

Shirley: Vương Đại Hoành sinh ra tại Bắc Kinh và là con của Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên thời Trung Hoa Dân Quốc. Ông theo học kiến trúc tại Đại học Cambridge và Trường Harvard Graduate School of Design dưới sự hướng dẫn của thầy Walter Gropius, nhà sáng lập trường Bauhaus. Các bạn học cùng lớp với ông sau này cũng trở thành các kiến trúc sư quan trọng như I. M. Pei và Philip Johnson.

Vương trở về Trung Quốc lần đầu tiên năm 1947 và đến Đài Loan định cư hẳn từ năm 1952. Tại đây, ông bắt đầu công cuộc tìm kiếm “kiến trúc của Trung Hoa mới”. 

Các công trình của ông – bao gồm hơn 100 toà nhà tại Đài Loan – nổi tiếng với bố cục chặt chẽ, sự sáng rõ, và độ tối giản trong thiết kế. Các tác phẩm chủ đạo cho thấy sự am tường và khả năng của ông trong việc tái-diễn giải và tích hợp chủ nghĩa hiện đại Âu-Mỹ với kiến trúc truyền thống Trung Hoa.  

 

Bộ lưu trữ được sắp xếp và trình bày như thế nào? 

Vương Đại Hoành, Ảnh chụp, ngoại diện, Câu lạc bộ Điền dã và Đánh Golf (khoảng năm 1963), Đạm Thuỷ, Đài Loan, [khoảng năm 1963], bản in bạc gelatin; Trang chiếu, ngoại diện, Cao ốc Xi măng Á Châu (khoảng năm 1966), Đài Bắc, Đài Loan, [khoảng năm 1966] ảnh màu, M+, Hong Kong. Quà tặng của gia đình Vương Đại Hoành, 2016. © Gia đình Vương Đại Hoành

Continue reading “[M+ Stories] Lặn ngụp Trong những Mảnh ghép Cá nhân: Khám phá Bộ lưu trữ của Kiến trúc sư Vương Đại Hoành”

[M+ Stories] Khám phá Kho Lưu trữ Kiến trúc Hong Kong: Wong & Ouyang (Vương Âu Dương)

Ảnh: Wong & Ouyang (HK) Ltd., Ảnh chụp, kiết xuất tầm nhìn từ trên không trung, Bệnh viện Adventist Hong Kong (1971), Đường Stubbs, Hong Kong, 1966–1967, bản in gelatin bạc, M+, Hong Kong. Quà tặng của Wong & Ouyang (HK) Ltd., 2017. © Wong & Ouyang (HK) Ltd.

 

Bài viết gốc mang tên Exploring the Hong Kong Architecture Archives of Wong & Ouyang đăng ngày 31 tháng Năm, 2019 trong mục Archives trên trang M+.

From the Archives (tạm dịch: Từ Kho Lưu Trữ) là chuỗi bài viết khám phá Kho Lưu trữ thuộc khuôn khổ Bộ Sưu Tập M+. Dưới đây, với sự giúp đỡ đến từ các nhân viên M+, bạn có thể khám phá 04 dự án của hãng kiến trúc Wong & Ouyang (HK) Ltd đến từ kho lưu trữ của bảo tàng. Các dự án này đại diện cho từng giai đoạn khác nhau trong suốt quá trình phát triển của hãng: Tư gia Jackson Wong, Bệnh viện Adventist Hong Kong, Toà nhà Hutchison, và Bond Centre, sau này đổi tên thành Lippo Centre.

Những người tham gia phỏng vấn: 

  • Shirley Surya, Giám Tuyển, Thiết kế và Kiến trúc
  • Kevin Forkan, Trưởng Bộ phận Lưu trữ và Thư viện

Bộ lưu trữ này đến từ đâu?

Shirley: tương tự như trường hợp Wong Tung & Partners, bộ lưu trữ này đến từ Wong & Ouyang, một trong những hãng kiến trúc “của nhà trồng được” sớm nhất tại Hong Kong trong giai đoạn hậu Chiến tranh Thế giới thứ Hai. Hãng được thành lập năm 1958 với tên gọi Wong & Ng Associates bởi hai người sáng lập Jackson Wong (Vương Trạch Sinh) và Ng Chung Man (Ngũ Chấn Dân). 

Nhưng không như Wong Tung & Partners, các nhà sáng lập Wong & Ouyang được đào tạo hoàn toàn tại Hong Kong. Cả Wong và Ng đều là lứa sinh viên tốt nghiệp khoá đầu tiên năm 1955 từ Phân khoa Kiến trúc, Trường Đại học Hong Kong, dưới sự dẫn dắt của Gordon Brown, nguyên chủ tịch Học viện Liên Minh Kiến trúc Luân Đôn (Architectural Association School of Architecture, London). Wong Ouyang là một trong những hãng đầu tiên được thành lập bởi các kiến trúc sư được đào tạo ngay tại chính Hong Kong, và những công trình dồi dào của hãng đã cống hiến rất nhiều cho sự phát triển đô thị và kiến trúc Hong Kong.

 

Có những gì trong bộ lưu trữ này?

Hiện vật ra đời sớm nhất trong bộ lưu trữ: một bản vẽ của Jackson Wong khi còn là sinh viên kiến trúc tại Đại học Hong Kong. Jackson Wong Chack Sang, Bản vẽ, Nhà tứ hợp viện của giáo sư người Trung Quốc, khoảng năm 1954, graphite, mực, và màu vẽ trên giấy, M+, Hong Kong. © Tài sản Jackson Wong

Continue reading “[M+ Stories] Khám phá Kho Lưu trữ Kiến trúc Hong Kong: Wong & Ouyang (Vương Âu Dương)”

[Zolima Citymag] Sinh ra, Lớn lên và Suy đồi ở Hong Kong: Một cuộc Trò chuyện với Ackbar Abbas

Bài viết gốc mang tên “Born, Raised and Corrupted in Hong Kong: A Chat with Ackbar Abbas” của tác giả Sarah Karacs đăng trên tạp chí Zolima Citymag ngày 20/09/2018.

Bản dịch tiếng Việt do Alicia Oanh Le dịch, đặt tựa đề, chú giải và minh hoạ. Quyển sách được nhắc trong bài mình có một bản vì là sách học chuyên ngành cả Hong Kong Studies và Comparative Literature, nên nếu bạn muốn đọc thử hãy để lại lời nhắn cho Alicia tại ĐÂY

 

SINH RA, LỚN LÊN VÀ SUY ĐỒI Ở HONG KONG: MỘT CUỘC TRÒ CHUYỆN VỚI ACKBAR ABBAS

Bìa quyển sách Hong Kong: Culture and Politics of Disappearance (1997) của Ackbar Abbas. Ảnh của Zolimag.

Ackbar Abbas là tác giả của những tác phẩm có tầm ảnh hưởng bậc nhất về văn hoá và văn học Hong Kong, nhưng trái với những gì mọi người thường nghĩ, bản thân ông lại không thích công việc viết lách. Mặt dù ông phủ nhận điều này nhưng có thể việc không ưa thích gì viết lách ấy chính là do ông không biết đánh máy và phải mất công viết văn bằng giấy bút thủ công.

Là một học giả hiện sinh sống và làm việc ở California, ông vẫn thường quay lại Hong Kong, nơi mà ông đã “sinh ra, lớn lên và suy đồi.” Ông thường được mời phát biểu về công trình nghiên cứu tiên phong của mình về danh tính văn hoá mong manh của thành phố này. Hiền hậu và hay chuyện, Abbas thích giảng dạy hơn công cuộc viết lách “đau khổ” thường đi liền với việc đối mặt những điều chưa được khai phá. “Tôi đánh vật với nó, tôi viết, tôi chỉ viết khi bắt buộc phải viết, và luôn luôn vào phút chót, nhưng đó là cách bài viết thành hình,” ông nói. “Tôi không thể lấy làm thích được.”

Ngược lại, dạy học đem lại niềm vui cho ông. Trong lớp, ông thường lật giữa những tờ giấy viết tay lộn xộn xếp thành đống. Ông đọc với sự rõ ràng minh mẫn, nhưng thỉnh thoảng bị vấp bởi chính chữ viết tay của mình. Các tín đồ công nghệ có thể bất đồng ý kiến, nhưng đối với Abbas, viết tay bằng giấy bút tốt hơn gõ máy tính rất nhiều. “Khi tôi đọc lại những gì mình viết ra bằng tay, tôi nhìn thấy trong đó những khúc ngoặt và bước rẽ,” ông nói bên bàn ăn sáng lúc 7 giờ gần khách sạn ở khu Sheung Wan, gần khu vực ông từng lớn lên. “Điều ấy cho phép bạn lần lại dấu vết toàn bộ lịch sử cuộc đấu tranh của mình.”

Abbas hiện đang nghỉ phép* từ vị trí Giáo sư chuyên ngành Văn học So sánh tại Đại học California, Irvine, một thành phố rộng lớn không hề thân thiện với người đi bộ và rất khó tìm được một người phụ đánh máy. Hơn 30 bài luận viết tay hãy còn đang đợi chờ mỏi mòn ở nhà, những đứa con tinh thần khó khăn lắm mới thành hình và chưa được ra mắt. Rất nhiều người biết đến ông với tư cách tác giả quyển sách nổi tiếng xuất bản năm 1997 mang tên Hong Kong: Văn hoá và Chính trị của Sự Biến mất (Hong Kong: Culture and Politics and Disappearance), một tác phẩm sinh ra từ những tập giấy và bút mực mà Abbas thích sưu tập, bên cạnh đồng hồ giả và vintage.

Mục lục quyển Hong Kong: Culture and Politics of Disappearance. Ảnh: Alicia Oanh Le.

Trong tác phẩm nền tảng này, Abbas dùng những khái niệm về sự hoài cổ, quên lãng và ký ức tập thể để nghiên cứu con quái vật liên tục thay đổi ấy là danh tính Hong Kong. Quyển sách đặt ra khái niệm déjà disparu để miêu tả chủ thể danh tính thành phố này sau Tuyên bố Chung Anh-Trung năm 1984 dọn đường cho việc Trao trả Hong Kong lại cho Trung Quốc năm 1997.

Abbas định nghĩa déjà disparu là “cảm giác những gì mới lạ và độc đáo của một tình huống, trạng thái đã luôn biến mất, và chỉ còn lại chúng ta ở đây níu giữ những khuôn mẫu sáo rộng, hoặc một nhúm ký ức chưa bao giờ trở thành hiện thực.” Đó là một khái niệm vẫn còn vang dội đến ngày nay, ở cả Hong Kong và nước ngoài. Nghệ sĩ đa phương tiện Adrian Wong khám phá nó bằng cách chơi đùa với những “khuôn vàng thước ngọc” của điện ảnh và truyền hình Hong Kong, nhà làm phim Jenny Suen ca ngợi Abbas là nguồn ảnh hưởng đến bộ phim The White Girl của cô, còn những câu chuyện giả tưởng của Dung Kai-cheung cũng gợi nên những xúc cảm về một nỗ lực nắm bắt trong vô vọng những gì đã vượt quá tầm với.

“Bởi đủ loại lí do, những câu chuyện về Hong Kong luôn luôn chuyện về những nơi khác,” Abbas nói. “Bởi thế nên không có hẳn một khái niệm chính thức về khả năng tồn tại của một nền văn hoá bản địa (local), mà cách họ hiểu “bản địa” chính là “bản địa” là một hạn chế, nếu anh “bản địa” thì có nghĩa là anh bị hạn chế trong một khuôn khổ nào đó.”

Abbas cho rằng các tác phẩm của Vương Gia Vệ đã gây chấn động trên nhiều mặt bằng và cục diện. Sức hấp dẫn toàn cầu của các bộ phim của ông, và cách chúng gợi nên cảm giác biến vị (dislocation) trong nhiều thành phố lớn, được miêu tả ở Hong Kong mà có thể đọc mà không cần ngữ cảnh văn hoá và chính trị đặc trưng. “Trong Trùng Khánh Sâm Lâm (Chungking Express, 1994), bản địa mang nặng tính biến vị, và chính bởi vì thế mà tính “bản địa” này có sự hấp dẫn đối với những người ở những nơi khác trên thế giới, vì vậy khi người ta nhìn vào sự bản địa này, nó sẽ đồng vọng quan điểm của họ về tính bản địa trong các thành phố lớn khác,” ông nói.

Không gian bị biến vị thể hiện trong những bộ phim này đã ngày càng lan toả sâu rộng nhờ hiệu ứng toàn cầu hoá. Vì thế, viễn cảnh của Vương Gia Vệ về Hong Kong có thể được đọc như một văn bản kích thích sự tiên đoán về một thành phố tương lai vô cùng đồng nhất. Các bộ phim của Vương Gia Vệ làm Abbas mê mẩn trong cách sử dụng những hình ảnh biểu tượng cho sự thất vọng, những cuộc gặp gỡ hụt và những thay đổi chóng mặt những trải nghiệm này mang lại. Continue reading “[Zolima Citymag] Sinh ra, Lớn lên và Suy đồi ở Hong Kong: Một cuộc Trò chuyện với Ackbar Abbas”

[Neocha] Hung Out To Dry: Khám phá Nghệ thuật Phơi quần áo của người Hong Kong qua ống kính Nhiếp ảnh gia Jimmi Ho

Bài viết gốc đăng tải trên trang Neocha Magazine ngày 13/05/2019 với tên gọi Hung Out To Dry do David Yen dịch từ bản tiếng Trung của Chen Yuan.

Bản dịch tiếng Việt do Alicia Oanh Le, sinh viên năm 2 chương trình Bachelor of Arts tại Đại học Hong Kong thực hiện, tựa đề do người dịch đặt. Xin đề tặng bản dịch cho bé Nhi Doãn @theurbantoast, Teapot Society & Zeally.

 

HUNG OUT TO DRY

 

HoWingKaJimmi-57

 

Bạn phơi quần áo bằng cách nào? Đem ra sân phơi dưới nắng? Phơi ngay trong nhà? Hay tống hết vào máy sấy?

Trong một thành phố chật hẹp đông đúc như Hong Kong, kể cả chỗ phơi quần áo cũng ngày càng trở nên khan hiếm. Qua bộ ảnh Laundry Art (tạm dịch: Nghệ thuật Phơi quần áo), nhiếp ảnh gia Jimmi Ho Wing-ka khám phá cách người Hong Kong sáng tạo ra những phương thức biến không gian công cộng thành nơi phục vụ nhu cầu cuộc sống tất yếu. “Tôi muốn đem đến một góc nhìn mới về việc phơi quần áo trong không gian công cộng ở thành phố đông dân này,” anh giải thích.

 

Continue reading “[Neocha] Hung Out To Dry: Khám phá Nghệ thuật Phơi quần áo của người Hong Kong qua ống kính Nhiếp ảnh gia Jimmi Ho”

Những Quyển Sách Hay Nhất Về Hong Kong

Chủ đề của Ấn phẩm Mùa Xuân 2019 của tạp chí World Literature Today là Hong Kong – đô thị, văn hoá ẩm thực, và sự đa dạng ngôn ngữ của thành phố đặc biệt này thông qua các sáng tác văn xuôi, thơ, và nhiếp ảnh của 13 tên tuổi hàng đầu văn học Hong Kong hiện nay. Trong đó, nhà văn gạo cội Xu Xi đã lựa chọn và giới thiệu đến độc giả danh sách những tác phẩm văn học tiêu biểu nhất cho nền văn hoá Hong Kong nói chung và văn học Hong Kong nói riêng, mang tên Hong Kong: A Recommended Reading List. Những người yêu văn chương và yêu mến Hong Kong chắc chắn không thể bỏ lỡ danh sách này!

Disclaimer: Bài gốc và bản dịch có nhiều sự khác nhau vì bản dịch đã có sự thêm thắt và điều chỉnh nội dung để có thêm thông tin về tác phẩm và tác giả phù hợp với độc giả Việt Nam vốn không biết nhiều về văn học Hong Kong. Các thông tin trong bản dịch đều từ vốn kiến thức và tra cứu thêm của người dịch.

 

Về tác giả: 

Xu Xi, ảnh của Kweli Journal.

Nhà văn Xu Xi tên thật là Xu Su Xi (许素细, Hứa Tố Tế), vốn là Hoa kiều sinh năm 1954 tại Indonesia và lớn lên tại Hong Kong, hiện giữ quốc tịch Mĩ. Xu Xi bắt đầu viết văn bằng tiếng Anh từ khi còn nhỏ và sớm đạt thành tích tại quê nhà. Sau khi tốt nghiệp đại học ở Mĩ, bà làm việc cho nhiều tập đoàn đa quốc gia với chuyên môn marketing quốc tế và giữ văn chương là nghề tay trái cho đến năm 1998 khi nghỉ việc tập đoàn để tập trung cho sự nghiệp văn chương chuyên nghiệp. Bà từng giữ chức Đồng-Trưởng Khoa chương trình Thạc sĩ Nghệ thuật chuyên ngành Văn học Sáng tạo & Dịch thuật Văn học tại Vermont College of Fine Arts (2009 – 2012), và là người sáng lập và quản lý chương trình Thạc sĩ Nghệ thuật chuyên ngành Sáng tác Văn học Châu Á bằng Anh ngữ tại City University of Hong Kong từ 2010 – 2015. Xu Xi là một trong những nhà văn xuất sắc nhất Hong Kong, là tác giả của 14 đầu sách, trong đó tác phẩm mới nhất là This Fish Is Fowl: Essays of Being (2019). Hiện nay Xu Xi dành phần lớn thời gian ở New York và đi đi về về Hong Kong và thế giới. 

 

HONG KONG: A RECOMMENDED READING LIST

 

ĐỂ GIÁM TUYỂN một danh sách gồm mười đến mười lăm quyển sách viết về Hong Kong có khả năng truyền cảm hứng cho độc giả văn chương quốc tế không phải chuyện đơn giản. Bởi một lẽ con số 10 – 15 này chỉ mang tính chất chủ quan, và với một người lớn lên ở đây, dành phần lớn cuộc đời và sự nghiệp sáng tác cho thành phố này, tôi tin rằng còn có những cái tên và những tựa tác phẩm khác có thể và thực sự rất cần được xuất hiện trong danh sách này. Nhưng “giám tuyển” là một nhiệm vụ mang tính chất tò mò cao, và những gì tôi đã chọn lựa ra ở đây có lẽ được minh hoạ đúng nhất bởi ví dụ lấy từ trong Từ điển Oxford về Ngôn ngữ Anh này: We are conscious of the debt we owe to those who built what we are now privileged to curate (1985, M. Diamond). Tạm dịch, “Chúng ta nhận thức được món nợ của mình đối với những người sáng tạo tác phẩm mà giờ đây ta có quyền giám tuyển.”

Tôi có đôi lời muốn nói về tiêu chuẩn tuyển chọn và trình bày: chỉ có 4 trên tổng số 15 tựa sách trong danh sách này là bản dịch tiếng Anh của các tác phẩm Hoa ngữ. Lịch sử văn học Hong Kong hãy còn ngắn và còn thiếu nhiều bản dịch tác phẩm văn học. Hiện nay, tiếng Trung chưa đạt tới vị trí ngôn ngữ toàn cầu của tiếng Anh, và chúng tôi hy vọng trong tương lai những thiếu thốn này sẽ được cải thiện. Tương tự, trong đầy chỉ có 4 tác phẩm thơ, còn lại là văn xuôi; nhưng cũng nên lưu ý rằng có nhiều tập thơ hơn là tác phẩm văn học, vì thế một danh sách chỉ toàn tác phẩm thơ cũng là một thách thức thú vị với nhà thơ nào chịu trách nhiệm giám tuyển. Nhìn chung, tôi đã cố gắng chọn ra những tác phẩm thể hiện được cái hồn và cá tính thật nhất của thành phố này thông qua những góc nhìn cả bản xứ lẫn quốc tế. Một số tác phẩm không nhất thiết là nổi tiếng nhất, tuy nhiên giới xuất bản Anh ngữ thường ưa chuộng sách của các tác giả ngoại quốc có tư tưởng lãng mạn hoá sự huyền bí và độc đáo của Hong Kong, chuộng thể loại (genre) hơn chất lượng văn chương (literary).

Danh sách này được sắp xếp theo thứ tự thời gian của các bản (gốc/dịch) tiếng Anh, bắt đầu từ giữa thế kỉ 20. Những quyển sách đầu tiên ở Hong Kong là do các tác giả người Hoa đến sinh sống tạm thời ở đây, nhưng tôi tin chắc rằng giữa thế kỉ 20 là lúc văn học Hong Kong bắt đầu thành hình và phát triển. Vì các lí do khách quan, trong danh sách này tôi không giới thiệu tác phẩm của chính mình.

 

Continue reading “Những Quyển Sách Hay Nhất Về Hong Kong”

[Điện ảnh] Vương Gia Vệ hé lộ dự án điện ảnh mới toanh tại Liên Hoan Phim Quốc Tế Hawaii 38

Vương Gia Vệ tái xuất giang hồ: từ “chạy deadline” kịch bản, những yếu tố cần và đủ để theo đuổi nghề làm phim, tới những chi tiết đầu tiên trong dự án điện ảnh mới nhất

 

Bài viết gốc do Jason Sanders viết trong chuyên mục Directors, Festivals & Events, Interviews, Screenwriters và được đăng tải trên trang Filmmaker Magazine ngày 1 tháng Năm, 2019. Mời bạn đọc bài gốc tại đây: Wong Kar-wai on Screenwriting, Patience and His Next Feature, Blossoms. Tựa đề bài dài do người dịch đặt.

 

Đạo diễn Vương Gia Vệ và Giám đốc Điều hành Liên Hoan Phim Quốc Tế Hawaii Beckie Stocchetti.

 

Tháng Mười một năm 2018, đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hong Kong Vương Gia Vệ đã được Liên Hoan Phim Quốc Tế Hawaii lần thứ 38 chọn làm nhân vật chính của tiêu điểm Filmmaker in Focus. Ba bộ phim kinh điển của điện ảnh Vương Gia Vệ được trình chiếu bao gồm Hoa Dạng Niên Hoa (花樣年華 In The Mood for Love, 2000), Xuân Quang Xạ Tiết (春光乍洩 Happy Together, 1997), Trùng Khánh Sâm Lâm (重慶森林 Chungking Express, 1994). Tại Hawaii, vị đạo diễn lừng danh đã có buổi giao lưu với khán giả cùng các chia sẻ hết sức thú vị và độc đáo, từ chuyên môn làm phim đến tranh cãi xoay quanh chủ đề “power napping – ngủ để lấy lại sức” mà theo lời Vương đạo diễn là “Ở Hong Kong chúng tôi không làm thế”. Đến với Hawaii, ông không chỉ dành thời gian tham gia các sự kiện trong khuôn khổ Liên Hoan Phim mà còn thăm thú đó đây và mừng sinh nhật vợ, và phóng viên của Filmmaker đã may mắn có cơ hội trò chuyện cùng ông vào một buổi chiều thứ Sáu trong sảnh khách sạn Halekulani Hotel, nhìn ra khung cảnh nhiệt đới lãng mạn của khu Waikiki. 

Vương Gia vệ sinh năm 1958 ở Thượng Hải và vài năm sau cùng gia đình chuyển đến Hong Kong sinh sống. Ông thường cùng mẹ đi xem phim, và tự nhận mình thuộc thế hệ “lớn lên chỉ biết giải trí bằng phim ảnh. Đúng là hồi đấy con nít cũng có chơi thể thao, nhưng không có TV, càng không hề có trò chơi điện tử, nên xem phim là thú vui lớn nhất và quan trọng nhất. Điện ảnh giống như một giấc mơ, một lối thoát, một điều gì đó vô cùng cuốn hút mà tôi muốn khám phá.” Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Thiết kế Đồ hoạ tại Trường Bách khoa Hong Kong (Tiền thân của Đại học Bách khoa Hong Kong – HKPU), Vương Gia Vệ bắt đầu viết kịch bản phim truyền hình và điện ảnh. Thời mới vào nghề, ông đã làm quen và có cơ hội hợp tác với đạo diễn Đàm Gia Minh (Patrick Tam) – một huyền thoại có công khởi xướng Làn sóng Mới của điện ảnh xứ Cảng Thơm với bộ phim võ hiệp Danh Kiếm (名劍 The Sword, 1980) và bộ phim về tuổi trẻ nổi loạn Liệt Hoả Thanh Xuân (烈火青春 Nomad, 1982) có Trương Quốc Vinh đóng vai chính. Vương Gia Vệ nhớ lại khoảng thời gian đó: “Thời đấy, các đạo diễn thường chỉ chăm chăm vào mảng hình ảnh hoặc tự sự phim. Làm việc với anh Gia Minh là lần đầu tiên tôi thấy một đạo diễn chú trọng đến hình thức của một bộ phim. Dù kể chuyện theo cách nào đi chăng nữa bạn nhất định phải có hình thức phim, và hình thức phải đi liền với nội dung, như mặc chiếc áo vừa người. Đây là bài học lớn nhất tôi học được từ anh ấy.”

Vương Gia Vệ mất gần hai năm để lên kịch bản cho bộ phim Thắng Lợi Cuối Cùng (最後勝利 Final Victory, 1987) của Đàm Gia Minh và nhận được đề cử Giải thưởng Điện ảnh Hong Kong lần thứ 7 trong hạng mục Biên kịch Xuất sắc Nhất, nhờ vậy mà năm sau đó ông đã có cơ hội đạo diễn bộ phim Vượng Giác Ca Môn (旺角卡門 As Tears Go By). Nhưng việc “nâng cấp” từ biên kịch lên biên kịch kiêm đạo diễn đã khiến Vương Gia Vệ ngày càng chậm trễ trong việc hoàn thiện phim, đến mức tác giả/nhà phê bình John Powers phải viết trong quyển The Cinema of Wong Kar-wai (New York: Rizzoli, 2016) rằng Vương Gia Vệ là “Usain Bolt vô địch bộ môn trễ hẹn”. Mang tiếng xuất thân là biên kịch nhưng mãi không viết xong phim, vị đạo diễn chỉ cười rằng “Đúng là vì tôi khởi nghiệp là biên kịch nên tôi ghét viết kịch bản lắm! Tôi viết vì tôi muốn làm phim. Khi viết, tôi muốn kịch bản phải phản ánh được chính xác cách mình muốn xem phim. Đa số các biên kịch không cần phải có trong đầu hình ảnh chi tiết rõ ràng hay vượt qua cảm giác mông lung, nhưng cá nhân tôi thì phải làm phim trước xong mới đến dựng truyện. Như thế, chỉ cần đọc kịch bản thôi anh cũng hình dung ra được hết bộ phim rồi. Vậy nên mới mất nhiều thời gian.”

 

Cảnh mở màn nổi tiếng trong As Tears Go By (1988)

 

Trương Mạn Ngọc trong As Tears Go By (1988).

 

Trương Học Hữu vai xã hội đen trong As Tears Go By (1988).

Continue reading “[Điện ảnh] Vương Gia Vệ hé lộ dự án điện ảnh mới toanh tại Liên Hoan Phim Quốc Tế Hawaii 38”

Giới triệu Triển lãm “Portrait of Hong Kong” của Nhiếp ảnh gia Hà Phiên tại Blue Lotus Gallery Hong Kong

Mời bạn đọc bài gốc tại đây: Portrait of Hong Kong by Fan Ho

Triển lãm “Portrait of Hong Kong” của Nhiếp ảnh gia Hà Phiên

22 tháng Ba – 14 tháng Tư, 2019
Blue Lotus Gallery, 28 Pound Lane, Sheung Wan, Hong Kong

 

Thời gian triển lãm: 11 giờ sáng – 6 giờ chiều từ thứ Tư – Chủ Nhật, đóng cửa thứ Hai, Ba, và các ngày lễ.

 

Blue Lotus Gallery xin trân trọng giới thiệu đến quý khách bộ sưu tập ảnh cuối cùng của nhiếp ảnh gia đường phố huyền thoại Hà Phiên thuộc khuôn khổ dự án sách “Portrait of Hong Kong”. Năm 2015, nhiếp ảnh gia đã chọn lọc khoảng 500 bức âm bản chưa từng được công bố trước đây từ kho lưu trữ cá nhân, và sau khi ông mất năm 2016, chúng tôi tiếp tục tiến hành và hoàn thiện dự án này với sự giúp đỡ và ủng hộ của gia đình ông và giám tuyển Sarah Greene. Triển lãm ảnh lần này sẽ đưa bạn đi chu du thưởng ngoạn toàn cảnh Hong Kong, bắt đầu với những người dân làng chài lênh đênh sóng nước Hương Cảng Tử (Aberdeen), dạo bước qua những công trình xây dựng và hiện đại hoá tấp nập ở Quận Trung Tâm, vượt cảng sang Bán đảo Cửu Long, rồi kết thúc ở Tân Giới nhìn xuống mặt nước bình lặng của biển Hong Kong.

Các bức ảnh thuộc triển lãm lần này ít nhiều đều theo lối tả thực, gần gũi với trường phái ảnh tư liệu và ảnh đường phố thuần tuý, khác với những bức ảnh nổi tiếng của Hà Phiên chụp theo phong cách cầu kỳ cách điệu hoá trước đây. Trong tuyên ngôn nghệ thuật cá nhân 街頭攝影叢談 Thoughts on Street Photography” viết ở tuổi 28, ông giải thích: “Những bức ảnh đường phố chân thực của tôi thường ít được lựa chọn, vì ảnh nghệ thuật và ảnh có tính hài hước cao vẫn được ưu tiên tại các salon nhiếp ảnh, và tôi hy vọng chuyện này sẽ sớm thay đổi. Trong lúc chờ đời, ta hãy cứ tiếp tục cố gắng.” Continue reading “Giới triệu Triển lãm “Portrait of Hong Kong” của Nhiếp ảnh gia Hà Phiên tại Blue Lotus Gallery Hong Kong”